بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )
610
خلاصة التجارب ( طبع قديم )
بچناك فقط عادت كنند كه آن ضرر اكثر سموم و نهوش و عضها را بازدارد و اگر اين نيز ميسر نباشد ترياقات قويه عادت كنند مثل جدوار و فادزهر حيوانى و معدنى و معجون الطين و فاروقى و اشباه اينها و اگر ترياق آزموده معتمد يابند كه قوت آن مدتى باقى بود چون مخلصه هم شايد و مع ذلك افسونهاى زهربند چنان كه سابق مذكور شده بر هر طعامى و شرابى غير معتمد يابد و طعم هر طعام و شراب را اول نيك بايد كردن انگاه خوردن و ليكن بعد از آنكه خورنده عالم باشد بعظم و فعل سموم و هرچه سخت ترش يا تيز يا شور يا شيرين باشد اعتماد بران نباشد نباشد خوردن كه اين كيفيات طعم سم را مىپوشند و مذاق سليم و تنقل مستقيم چون زره از طعام مسموم بخشد و الا لحظه تامل بكند زود دريابد از دور بودن مگس و زنبور و مور و گربه و امثال آن از ماكولات هم توان دريافتن مسموميه آن را كه هم تسهيم باشد خود بدانجا نبايد رفتن و چيزى از انجا نبايد خوردن و جوگيان دانا كه بدين ممالك مىآيند چون بر اطبا و مردمى كه بر ايشان حسد مىبرند تا از ايشان طمع كيميا دارند ايمن نيستند درين باب احتياط بليغ كند چنان كه بعد از حذر از غير معتمد و حصول عادت بسموم قويه و خواندن افسون زهر بتدبر اطعمه هيچ غذاى بىسير خام بسيار بخورند و در اكثر آن فلفل سائيده هم غالب كنند جهت آنكه سير خام و فلفل را كه مقاوم اكثر سموم و لسوع شناسند و حشرات نيز از بوى سير عظيم متنفر باشد و آنجا كه ممر مقام حيوانات است سمى باشد ساكن نبايد شدن و در فضول كه وقت قوت حركت و مضرت حشراتست سكون در مواضع بلند مانع يا مواضعى كه آب گرد بر گرد ان گذرد يا مواضعى كه بكج تيار كرده باشند مناسب بود در ان مقام چيزى كه حشرات از بوى او گريزند بمعادن و بخوراتى كه حيوانات از ان نفرت كنند لازم آيد خصوصا در شبانگاه كه حركت اكثر حشرات در ان بيشتر است و گويند كسى كه مهرهء مار با خود نگاهدارد هيچ مار به دو مضرت رساند و هيچ حيوانى سمى گرد او نگردد و اگر بيشتر احتياط بايد چيزها بر تن خود بمالد كه حشرات از ان نفرت كنند و بگريزند و اگر حيوانات مثل فره خانگى و گربه و طاوس و هدهد و تعلق و كلنك و مرغان سفيد و گوزن و ماخور و خارپشت و راسو در مقام خود نگاهدارند حشرات از انها گريزان باشند و هرچه ظاهر شود ايشان دفع آن كنند دعوات افسونها كه در بستن حشرات و دفع مضرت آنها موثر و مجرب باشند خواندن واجب بود به تخصيص در وقت خواب و شبانگاه منفعت آن بيشتر باشد و از ادعيه بسى مجرب است آية الكرسى چون بوقت آرام خلق بخوانند سه كرت نيست فقط از مضرات و بليات مر كرت كه تمام باشد رت بر گرد خود و مقام خود بدمند بلفظ