بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )

605

خلاصة التجارب ( طبع قديم )

خشك است در دوم درجه چون جهت عض كلب كلب لعق كنند نافع آيد و با روغن گل بياشامند و نهش هوام را مفيد آيد و پخته بياشامند جميع مخدرات را نافع آيد و اگر بدان قى كنند اكثر زهرها برآورد و بر موم كه آلايش خانه نخل است چون بر زخم پيكانهاى سمومى طلا كنند جذب سم آن كند دهق در مسكه تازه روغن گاو و گوسفند تازه و پيه آنها و پيه خرگوش و قنفذ و گوزن و بز كوهى و آهو و سوس مار ترياقى نيكوست جهت سموم و لسوع هوام چون بخورند و بر زخم گزندگى آنها به‌نهند و آنچه ترياق خورد اجزاى او در روغن او باشد و اللّه اعلم داروهاى مضر جهت حفظ صحت در دفع مرض بدانكه اين نوع تدبير چون از حكمت حكماى هندست بطريقى كه ايشان فرموده‌اند آنجا تقرير مىشود و از جمله سموم و ادويه مضره آنچه منفعت مداومت آن بتجربه پيوسته در حكمت يونان نيست و دستور آن درين ممالك نمىدانند مذكور مىگردد و آن شش دواست بچناك و بلادر و زرنيخ و زنج و تاتوره اما طريق خوردن بچناك و بعضى آنها سه نوع بود يكى آنكه سميت آن را بافسون به‌بندند و هنديان افسون را منتر گويند و من جوگى را ديدم كه بچناك اعلى را بافسون چنان ساخت كه كسى آن را خوردى گويا خاك بود و هيچ تاثير سمى از ان ظاهر نمىشد و اين طريق بسيار اعتماد را نشايد جهت آنكه دعاى شرايط بسيارست مثل درست خواندن و توجه تمام كردن و از استاد پرسيدن دوم رخصت ستاندن و آزمودن و قوت سم شناختن و پاك تسخيرى در آن باب حاصل كردن و مع ذلك هر سمى را كه بستند هرگاه خواهند كه بافسون ديگر مىتوان گشودن و سميت آن را به حركت آوردن اگرچه مدتها بران گذشته باشد اگر كسى را خصمى دانا باشد و بران مطلع شود كه آن را به حركت آورد و مراعات اين جمله مشكل‌ست و منترهاى كه درينباب از شادان گرفته‌ام و رخصت دم و سند ستاينده و تجربه نموده اينست افسون بس كه سترى سنيسواسرى بسرى كنكالورى ايسركى انكيا لاكى او سكتى انكيارى ديگرى ميهل متسااب جلى كيس انك مئس بائيس بكلا اسك كهاركى بديا پردو اتسير مهاوى و يوكى بدياير و سنكى كالكوت بحاسن بچناك دو سيا جنسك امينى بس سنكهيارون مارون رى بمامارون اتروه و سامارون كلندربت مارون ميادتست كيامزت تانير كوبر متابقى سوسكنى سبب بس ناسزى بس و قوت اين منترها تا غايتى هست كه اگر بر چوب و طعامى خوانند مكرر و بدهند كه بدين سمهاى غذا را مسموم كرده باشند از ان طعام بخورد مضرت يابد و اگر كسى را ازين سموم خورانيده باشند