و اختلاج كند و موجب تمدد و ورم اوعيه شود و شكم از آن جهت باد كند و عرق سرد پديد آيد و صاحب آن هلاك شود علاج تنقيه خلط سبب بود بقى مكرر و مسهل معتدل و خنك ساختن محلهاى كه حرارت بخارانگيز از آن حاصل مىشود بافگندن طلاها و ضمادهاى خنك بر عانه و قطن و بستن صفحه سرب بر پشت و به خوردن غذاها و شربتهاى جالى و خنك به نشستن بر گل و گشنيز و نيلوفر و بيد و خفتن بر آنها و به خوردن كاهو و برگ گشنيز سبز و بوئيدن آنها و گاه باشد كه آشاميدن پنجنكشت و بابونه و نطول كردن بطبيخ آنها فائده نيكو بخشد و رياضت فرمودن اعضاى بالائين نافع آيد و از جماع و فكر چيزهاى شهوت‌انگيز و چيزهاى بادانگيز دور بايد بودن و تجويف ( تخويف ) و اعراض نفسانى درينباب بسى فائده دهد و مداومت حب الشفا و حافظ الصحة بمرتبه تخدير بغايت سودمند بود و بشيافهاى خنك و بشيافهاى خنك نرم سرد كرده عمل كردن نافع آيد و شياف يخ نيكو بود و آنجا كه باد غليظتر باشد و نعوظ پيوسته گردد درينباب مبالغه بيشتر بايد كردن و آنجا كه ماده سبب ريح از دموى خالى نباشد فصد هم نافع آيد و بعد از آن قى بسيار بايد كردن و بر قطن و حوالى كمرگاه و ناف محجمه آتش نهادن چندانكه باد را بكند و تكميدات بادشكن كردن و بر عانه و منطقه سركه و گلاب و عصارهء كاهو و خرفه و طبيخ عدس طلا كردن جالينوس گويند يكى را ازين علت از مادهء بلغم و دم افتاده بود او را فصد باسليق كردم و پنجنكشت و نيلوفر به دو خورانيدم در شربتى موافق و بابونه بر قضيب او طلا فرمودم نافع بود و بعضى گفته‌اند غلبهء جماع فائده دارد و كافوريات دادن و در آبزنى مناسب نشاندن هم مفيد است و همچنين اعراض نفسانى و فكر مهمات و بيك‌بار در آب سرد افگندن مريض را سودمند آيد بر قطن و عانه و بر قضيب هم تيزاب نرم ماليدن رفع تمدد آن كند اعوجاج ذكر بوقت نعوظ سبب يا قيلة الامعاء كهنه باشد و اگرچه نيك شده بود زيرا كه قضيب چون عضو عصبانى است قابليت آن دارد كه آن را بهر طرف مائل دارند مدتى ميل كند و بدين جهت است كه بعضى جهت طول و عظم آن