بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )
260
خلاصة التجارب ( طبع قديم )
گفته شده مرعى بايد داشتن بعينه داروئى كه در سوء المزاجات در گوش نهادن و چكانيدن و غيره منفعت آنها مجربست روغن گلست و روغن خروع كه بول در ان جوشيده باشند و تنهاى آن و فتيله به غسل آلوده و روغن بادامچه كوهى و روغن گل كه آب بيخ ترب در ان جوشيده باشد يا مرمكى يا در آب اولا حل كرده شده چندانكه برود و روغن بماند و رماد و فتيله كاغذ حرير و كاغذ بغدادى و روغن زراريح و فتيله بعسل و انزروت سوده و آلائيده و روغن كه بيدستر در ان حل كرده باشند و دهن راحه و شير دخترى و پسرى و آب پياز پخته و روغن گل با عصير عنب الثعلب آميخته و جوشيده و گوش بر بخار طبيخ خارخسك و عنب الثعلب داشته و بر بخار آب گرم كه ميخى به زمين فروبرند و بركشند و آب گرم بران ريزند داشتن و تكميد بنك و كاورس و زيره در يك و تكميد پنبه دود كز داده و به خود چوب باديان چنانچه در وجع اذن اطفال گفته شده و شياف ابيض بسفيده خايهء مرغ سوده چكانيدن و همچنين سپيدهء و روغن گل باهم و روغن گل و آب گشنيز سپيده باهم ضم كرده و روغن گاوى نيمگرم و صبر بر برون گوش ماليدن و آنجا كه سبب باشد هم علاج بدستور طرش ريحى بايد كردن و بخور چوب باديان نافع آيد و آنجا كه سبب آماس گرم بود در درون گوش كشنده بود در هفته به جهت غلبهء تضرر بدماغ و احداث تشنج و غشى و سرسام بتخصيص جوانان را كه حرارت مزاج و قوت حس بيشترست چاره جز تقليل ماده و تسكين درد و تپ نباشد امّا اگر غلبه خون باشد فى الحال فصد قيفال كنند و بعده سرهاى گوش بپاچند بدستور و بر پس سر و گردن و كتفها و ساقهاى پاى بدفعات حجامت كنند و شربتهاى خنك و آش جو و كشكاب بدهند و روغن گل باندك سركه جوشانيده فاتر مىچكانند و بعد دو روز لعاب بيخ بشكال با روغن گل مىچكانند و اگر درد غالب باشد روغن گل و سركه با روغن تاتوره آميخته قطور كنند و لعاب مذكور و روغن بابونه با اندك سركه و عنب الثعلب بر برون گوش طلا كنند و با عصير تاتوره ضم كرده بهتر بود و بر بيرونهاى گوش از حوالى سر و گردن و بناگوش تيزاب نرم طلا كردن مكررا مفيد آيد و مريض را بمخدرات چون حب الشفا بيهوش داشتن تا الم آن را درنيابد چندانكه ماده سر كند تدبير قويست و آنجا كه فصد را مانعى باشد يا خون غالب نباشد و صفرا غالب بود تلئين صفرا بايد كردن بدفعات و بملينات معتدل مثل نقوع ميوههاى خشك و شير خشك و ترنجبين مقوى بسنا و بعد از ان روغنهاى مذكور چكانيدن و همچنين عنب منخل اندر روغن تاتوره و غذاهاى مذكور و شربتهاى مناسب