بدان اين حادث گردد چنانچه بعضى پيران را واقعست علاج آنچه سخت رقيق باشد بكشيدن عصارهء شقائق النعمان و عصاره قنطوريون باريك و عسل خام قوام داده زدوده شود و بسيار بود كه زبان درشت در ان مالند برخيزد و درشتى زبان به چيزى عفص در دهن گرفتن حاصل شود و آنچه قوى بود صمغ و سماق و انزروت برابر با چهار برابر نبات سفيد سوده كشيدن نافع آيد و همچنين شياف اخضر كشيدن و بازى خطاف يا كبوتر در عسل سوده كشيدن و نى بوسيده با چهار برابر نبات سوده دركشند بسى مفيد بود و هر روز چند نوبت در ان ماليدن خصوصا كه درشت باشد بغايت نافع باشد و آنجا كه رمد يا صداع باقى باشد نخست علاج آنها بايد كردن بدستور مذكور و ملين در جمله نافع آيد همچنين مداومت توى دنبه بر كف پايها بستن و بول در چكانيدن و اگر توانند كه اعتدال حدت تيزاب مرعى دارند چنانچه بحدقه مضرت نكند و از ان تيزاب به آن سپيدى رسانند زود دفع گردد و اصلاح دهد و غذاهاى نرم و كم بخار و اندك خوردن جمله لازم باشد و اللّه اعلم سلاق سطبر گشتن و سرخ شدن كنارهء پلك چشم بود و چون كهنه شود از فساد ماده از مژگان بريزد و محل آن بسوزد و ريش شود و بيشتر در نزديك پيغوله چشم افتد و باشد كه تمام پلك را فرا گيرد و گاه باشد كه مزمن گردد و فساد مادهء آن غالب شود و بحدقه نيز سرايت كند و بىباكى خلل پذيرد و سبب سلاق رطوبتى بود غليظ روى كه طبع بوره پيدا كرده و اكال شده و اين علت از انتقال مادهء رمد بسيار افتد علاج تيزاب كاريست چنانچه هر روز تيزاب فاروقى مدبر نرم بران مىمالند به نوعى كه بحدقه نرسد و اگر هر هفته مسهل خلط لزج حاد و غليظ و عفن مثل حب هربى و تربدى و افتيمونى خورند و در ان اثناء تيزاب كارى كنند بهتر باشد شخصى را اين علت آغاز كرد در هر دو پلك و بازميگردانند و تيزاب نيم نرم مىماليد و پنبه در درون چشم مىنهاد تا بحدقه نرسد و چون سوزش تمام مىشد پنبه برداشت و پلكها را هموار مىكرد صحت يافت به زودى و اگر تيزاب حاضر نباشد تنقيه بايد كردن و افگندن زردهء تخم‌مرغ و روغن گل سازند و ضمادى كه از گشنيز تر و عنب الثعلب و برگ مورد و سپيده تخم‌مرغ و روغن گل سازند و شياف سماق در گلاب و سپيده خايهء مرغ سوده كشيدن و مهالك به كار داشتن و به آب دريا و معدن شستن و هر روز در حمام آب گرم بسيار بر سر ريختن در انحطاط مرض و آنچه كهنه شده باشد بر ساق اول حجامت بايد كردن و بعد از ان رگ پيشانى هر روز يك نوبت زدن و سر گوشها انجيدن و زلو مكرر افگندن و استحمام را متواتر كردن و اين طلا از خارج به كار داشتن مس سوخته نيم درم