قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

46

ارشاد الزراعه ( فارسى )

دولت او با جهان و رفعت او با سپهر * فاش مىگويند هر دم از سر تمكين و جاه كاى جهان از دولت ما هرچه مىجوئى بجوى * وى سپهر از رفعت ما هرچه مىخواهى بخواه اعزه اللّه العزيز ، لعزة الدارين و وفقه بتكميل اسباب سعادت المنزلين ، كه باوجود نجابت حسبى و فطانت موروثى و مكتسبى باقسام فضايل و انواع حسن خصائل مستجمع آمده و مدتى در تحقيق دقايق علوم و تفتيش حقايق فنون حد شياع مبذول داشته ، بمدارج ترقى و معارج تعزى فايض آمده ، و از اكابر نامدار ممتاز و بر جمله فضلاء روزگار سرافراز گشته . اكثر اين طائفه شريفه ايشان را به نسبت خود در مقام تقديم و خود را به نسبت ايشان در دائرهء رضا و تسليم مىدارند . اگرچه پايه قدر آن معالى صفات ، مناقب سمات ، نظر بمراتب حشمت و جاه و قرب پادشاه و قياس بمناقب معنوى از فضل و ادب و فضايل موهوب و مكتسب ، از آن بلندتر است كه بدانائى علوم زراعت و عمارت و ميرآبى و آنچه كه بدين امور متعلق است تعريف كنند ، اما چون آباء و اجداد آن عاليجاه در زمان سلاطين جهاندار و خواقين گردون اقتدار ، در امورى كه موجب معمورى و آبادانى و جمعيت و رفاهيت رعايا و برايا بود با استقلال و حكومت و اقبال و كمال و جاه و جلال از روى وقوف تمام على الدوام مدخل داشته‌اند و در ايام ايشان از امرا و اركان دولت كسى بوقوف و اختيار ايشان در اين امور نبوده و در زمان دولت و سلطنت و عدالت سليمان مكان ، نصرت‌قرين ، فرمان‌فرماى خسرو نشان ، مسندنشين جهان‌دارى ، سلطان ظفرقرين ، صاحب‌قران ، خاقان گردون سرير ، كيوان ايوان ، منوچهر مشترى ، مهر طلعت ، بهرام انتقام‌صولت ، جمشيد خورشيد فيض و انعام ، پرويز ناهيد بزم و مقام ، كه سپهر پير با هزار ديده نظير او رعيت‌پرورى بر مسند خلافت نديده و گوش ايام در هيچ مقام شبيه او دادگسترى بر سرير جهانبانى نشنيده .