قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

پيشگفتار 4

ارشاد الزراعه ( فارسى )

ناصر الدين شاه كتابت و استناخ شده اين نسخه فاقد مقدسه است و احتمال زياد داده مىشود كه اين نسخه مورد استفاده مرحوم نجم الدوله قرار گرفته باشد . 3 - نسخهء خطى متعلق به كتابخانه ملى كه تاريخ تحرير آن پنجشنبه 12 شعبان 1081 است . اين نسخه كه با خط نستعليق بدى روى كاغذ زرد بخارائى تحرير شده ، سرفصلهاى آن با مركب قرمز است و با جلد قرمز تيماج يك لائى تجليد گرديده ولى از نسخ ديگر كمتر غلط دارد و مقدمه و فصول آن كامل است و براى مقابله و تصحيح ، بيشتر از ساير نسخ مورد استفادهء نويسنده قرار گرفته است . 4 - نسخهء متعلق به كتابخانه مجلس شوراى ملى به شمارهء 232 جزو كتابهاى خريدارى از جناب آقاى سيد محمد مشكوة كه در ( غرهء شهر ربيع الاول سنه سبع و تسع مائه ) 927 قمرى به خط محمد مشهور به انباردار نوشته شده است . اين نسخه با اينكه از تمام نسخ موجود به زمان مؤلف نزديك‌تر است مغلوط و ناخوانا و بدخط است . نسخه مورد بحث علاوه بر آنكه مقدسه و كليه فصول را بطور كامل داراست در آخر كتاب رسائلى هم از مؤلف در قواعد ضرب و قسمت در اصول حساب و ضرب مدورات و ساير اشكال هندسى و طريق تقسيم آب و اطلاعاتى از شهر هرات و آباديهاى اطراف آن را دارد كه در ساير نسخ ديده نشده است « 1 » اين نسخه هم در حد خود مورد استفاده نويسنده قرار گرفته است . * * * نسخه‌هاى ديگرى نيز از كتاب ارشاد الزراعه در كتابخانه‌ها وجود دارد كه متاسفانه مورد استفادهء نويسنده قرار نگرفته و براى اينكه ممكن است مورد مراجعه علاقه‌مندان ديگر قرار گيرد ذيلا نشانى آنها داده مىشود : 1 - نسخه متعلق به كتابخانهء مسجد سپهسالار به شماره 2858 به فهرست بخش سوم كتابخانه ( نشريه شمارهء 2 انجمن ايرانى فلسفه و علوم انسانى ) مراجعه شود - متاسفانه اين كتاب به علت نقل و انتقال محل كتابخانه مورد مراجعه و استفاده قرار نگرفته است . 2 - نسخه‌هاى موجود در كتابخانه مركزى دانشگاه مراجعه شود به جلد سوم نسخه‌هاى خطى نشريه كتابخانه دانشگاه تهران صفحات 3 و 388 3 - نسخهء موجود در كتابخانه ملى تبريز به شماره 3415 مورخ 1050 قمرى تاريخ تأليف در تمام نسخه‌هاى موجود متفقا سال تأليف كتاب 921 هجرى ذكر شده و تاريخ كتاب را بطريق رباعى بشرح زير :

--> ( 1 ) اين رسائل در فرهنگ ايران‌زمين جلد سيزدهم بكوشش آقاى ايرج افشار چاپ شده است