قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
162
ارشاد الزراعه ( فارسى )
شعر تا آمده در باغ حنا با رخ زيبا * پيوسته بدست همه گل پيرهنان است در اول حمل تخم را در خريطه كرده در تغار يك ماه گذاشته ، هر پنج روز آب تازه نمايند كه بر قاعده نم يافته چون بذر نمايند زود بيرون آيد ، در جريب چهار من كفايت است كه در اول ثور بدستور پياز پلهاى خورد يك ذرع و نيم و يا دو ذرع در ذرع باشد راست سازند و به آب ترازو ، بذر را روى آب پاشند و ميزان مىرسد و تا دو روز هر روز آب دهند تا تيش زند و سبز شود و بعد از آن يك روز در ميان آب دهند تا بلند شود و چون چهار برگ شود انبار نرم گاو دهند ، ديگر هرگاه تشنه شود آب دهند و بايد كه همه وقت آب وى صاف باشد اگر لاى باشد برگ وى خشك مىشود و چون يك وجب بلند شود در هواى گرم آب ندهند كه جوشيده ضايع مىشود و بعد از آن چون بلندتر شود ، هرگاه خواهند آب دهند و چون نزديك به گل كردن رسد درويده دستههاى خورد بسته در سايه آويزند تا خشك شود بعد از آن افشانند آنچه باشد حنا شود و اگر جهت تخم باشد گذارند كه گل كرده تخم بندد . حناى تر حناى تر - سرد و تر است و خشكى را فايده دهد در پانزدهم حمل بقرار جريب سه من بذر كه يك روز در آب بوده باشد و هر پنج روز آب تازه نموده باشند كارند و آب ندهند كه از آب دادن بد رنگ مىشود . پيش از گل كردن بركنده كوفته اندكى زمهء بلور « 1 » كوفته را بر وى افشانيده بعد از آن بر دست مالند و نرمه بلور كوفته را اندكاندك بر دست پاشيده با يكديگر مخلوط سازند لحظهء برآيد خوشرنگ شود و اگر جهت بذر باشد آب داده گذارند كه گل كرده تخم بندد . وسمه خشك وسمهء خشك - گرم و رنگ و بوى وى لطيف .
--> ( 1 ) زمهء بلور بمعنى زاج سفيد