قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
151
ارشاد الزراعه ( فارسى )
جوزقه شعر بسيار بود جوزقه را حسن و لطافت * محتاج به دو شاه و گدا در دو جهان است از سفيد و مله و رسمى و مكه و خودرنگ محل كاشتن آن در دهم ثور است اما آنچه محوطه است زمين آن را در اول زمستان كه يخبند باشد آب دهند كه اگر كرمى داشته باشد بميرد و بعد از آن شديار بر كلوخ رانند كه بيخ ساو نيز پوده شده برافتد و كلوخها كه برف و باران خورد خاك آن كهنه و پرزور شود و در تابستان اگر آب زود نرسد جوزقه گل و بار نريزد و نيز در زمستان مال كرده انبار ريخته تنك سازند كه در برف و باران زمين بانبار آغشته شود و در حمل و ثور زمين را هفت راه نموده پرخاك و بلند ، تيش زنند و سه روز گذارند كه داغ شود و چون جويه بر قاعده خاك داشته باشد و درختك وى در روش شده كوزك بسيار بسته پرپنبه آيد و اگر زمين كلوخزار و كم خاك باشد بر قاعده سبز نمىشود و بذر را يكروزه با انگوزه كه بدبوى و تلخ است و يا تخم حنظل و يا اسفند جهت آنكه كرم در جوزقهزار پيدا نشود در آب نمايند و بعد از آن زمين را آب داده روز دوم بر سر نم در يك وجب سه بذر كارند چنان چه در جريب دو من كاشته شود و روز سوم ناخن آب داده گذارند كه نمودار شود ديگر ساو نمايند و چون درختك شود و ساق وى كه سبز است اندكى سرخى از پايان پيدا كرده ميل بجانب بالا نموده باشد داغ آب دهند و آب دادن داغ آب آنست كه از آب پنبه جوب چهار انگشت دور باشد و نم به پنبه جوب رسد تا ريشه بتك دواند و اگر بلند آب دهند از روش افتاده بلند نمىشود و بعد از آن چهار آب در هر هفته يك آب بنوعى دهند كه نيز آب در گردن جوزقه نيفتد بواسطه آنكه از زور و روش مىماند