قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

107

ارشاد الزراعه ( فارسى )

افلاطون حكيم گويد تاك را در اواخر حوت كارند بوقتى كه محل آمدن باد دبور بود و بعضى در آن‌وقت كه انگور چيده باشند . بهترين اوقات جهت تاك كاشتن خزان است خاصه در موضعى كه آب كم باشد چه بسبب نم زمستان عروق آن در زمين زود يخ شود و بعضى گفته‌اند كه از اول ماه تا نيمه ماه تاك مىتوان كاشت . بعضى گفته‌اند در دو روز اول ماه . بهتر آن است كه در دو روز آخر ماه كارند و هر تاك كه در دو روز آخر ماه كارند بهتر گيرد و آنچه از شاخ درخت تاك براى كاشتن خواهند بريد بايد كه در اين دو روز برند و در وقت تاك كاشتن بايد كه قمر در تحت ارض بود . تاكى كه جهت غرس خواهند بريد بايد كه آن تاك پهن و درشت و سبك نبود و بندهاى او از يكديگر دور نبود و آن را چنان برند كه قدرى از تاك سال گذشته در اسفل آن بود و بايد كه از اعلاى درخت و اسفل نبود بلكه از تاكهاى اواسط درخت بود و بايد كه آن درخت نو نبود و بسيار نيز قديمى نباشد چو اگر نو يا قديمى باشد بار كمتر دهد . بهتر آن بود كه در وقتى كه انگور نچيده باشند بباغ درآيند و هر تاك كه انگور او بهتر و افزونتر و بسيارتر باشد نشان كنند و قدرى قير بر آن كنند و چون وقت بريدن شود آن را ببرند و بعد از آن آن را بپوشند چنانچه باد بر آن عمل نكند و همان زمان بنشانند و اگر همان زمان ميسر نشود آن را در زمينى كه اندك نمىداشته باشد و خشك نبود ، بسيار نمناك نيز نباشد ، زير كنند و اگر ظرف سفالين پيدا كنند و قدرى خاك نمناك بر وى ريزند بهتر بود و اگر خواهند در اين ظرف آن را از شهرى بشهرى نقل كنند . اگر پياز به منجل بكوبند و شاخه‌هاى بند را به آن طلا كنند يك ماه در سفر نگاه توان داشت . پس اگر خواهند آن را بكارند يك شبانه‌روز در آب گذارند و بعد از آن بكارند و چون تاك بريده در زير خاك كنند آن را چنان نگذارند كه سبز شود چو اگر سبز شود و بكارند خشك مىشود .