قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
98
ارشاد الزراعه ( فارسى )
و بعضى ديگر بسته ، جهت آنست كه سمرقندى و هريوه مخلوط زراعت شده و بذر يكدست نيست . و بخارى كاشتن فايده و حاصلى ندارد . دانستن بذر آنست كه سمرقندى سياهرنگ و خرد و هريوه مايل بزردى و بزرگ و بخارى سفيد است و سياه كشت وى بهتر از شديارى است بواسطه آنكه چون در شديار بذر نموده آب دهند و هرگاه زرد نم شود مال نمايند ، اكثر پوست ماش كه نم كشيده باز مىشود و نابود مىگردد اما اگر شديار نموده مال كنند و بذر نمايند و مال ديگر نموده پل سازند بغايت مناسب است و خوب سبز مىشود . طريق سياه كشت وى آن است كه چون زمين را آب دهند و دو روز گذرد روز سيم كه پر نم باشد يك نوبت رانده مال نمايند و ماش را يك لحظه در آب نموده فى الحال بذر نمايند و بسيار در آب نگذارند كه مبادا پوست وى باز شود و نوبت ديگر رانده باز مال نمايند و پل كنند . محافظت و آبدارى وى آن است كه از بذر نمودن چون بيست روز بگذرد ساو نمايند هرجا كه ماش بسيار سبز شده باشد نيز تنك سازند كه بهتر مىبندد چنانچه در ذرع سه نهال زياده نباشد و ده روز ديگر نيز بداغ آب گذاشته آب ندهند چنانچه يك ماه از بذر نمودن گذشته خوب تشنه شده باشد ، بعد از آن آب دهند و چون از داغ آب مذكور كه ده روز گذرد باز آب دهند و بعد از آن هر پنج روز آب دهند و چون در گل بستن شود هر ده روز آب دهند كه گل وى نريزد و ماشوره خود به تمام بندد و چون دانه بندد خبردار باشند كه قمرى و جغوك دانه وى را ضايع نكند و سه ماه را مىرسد .