نخود نخود - به عربى حمص گويند گرم و تر است رنگ و روى را نيكو سازد ريش مثانه را مضر است مصلح وى خشخاش . بيت با خلعت حله كه نخود آمده بيرون * صد گونه خروش از همه خلوتيان است از رسمى و كلنگى و سياه - زمين آن شخ ريك و تنده و بلند هوا مناسب است . در قوس كه يخ‌بند باشد آب دهند كه اگر چنانچه كرمى در زمين باشد ببرد و اگر در محل يخ‌بند آب ندهند كرم نخود را ضايع مىكند . در اول حوت زمين را آب داده چون زرد نم شود شديار نمايند و مال نموده در جريب ده من بذر نمايند و ملاحظه نمايند كه زمين وى پر نم باشد كه خوب سبز شود . اگر زمين ، دانند كه خشك‌مغز بوده باشد ، نخود را يك شبان‌روز در آب نيم گرم آغشته نموده كارند كه دانه‌هاى آن بزرگ شود و اگر قدرى تخم جو با آن زراعت كنند زودتر برسد . اگر ترمس را سه شبانه‌روز در آب آغشته كنند تا تلخى آن كمتر شود بعد از آن بكارند و بعد از آن رانده پل نمايند و چون سبز شده بنياد گل كردن نمايد آب دهند ديگر هرگاه زمين وى زرد نم شود آب دهند و زياده از چهار آب نمىخورد . اگر پيش از گل كردن آب دهند بوته وى بلند شده نخود آن بر قاعده نمىبندد و در پاى هر بوته كه آب ايستد زرد شده نخود آن سنگنگ مىشود و اگر در زمين مغاك كارند بوته وى را شل مىكرد و رسيدن وى آخر جوز است .