قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
96
ارشاد الزراعه ( فارسى )
برنج برنج خشك است باتفاق ، و در گرمى و خنكى آن خلاف كردهاند بدن را فربه سازد و قولنج را بد است . مصلح وى روغن . بيت آمد بلب خشك برنج از چمن خلد * بسيار خورد آب چو از تشنهلبان است زمين آن را شديار سه راه نموده پلهاى مضبوط نمايند چنانچه بلندى يك ذرع و پهناى آن نيز يك ذرع باشد و شديار نم باران و غير آنكه كهنه شده باشد فايده ندارد كورپانه و يا انبار بسيار مىبايد كه محصول خوب آيد اما اگر كورپانه ميسر شود بهتر است . غرض كه در تك پل آن كورپانه و يا انبار بسيار ريخته در اول ثور آب دهند و عوامل در ميانهء آن رانده مال نمايند چنانچه لاى و گل شده باشد و شالى را كه دو روز در آب نموده باشند بر روى آن بقرار جريب ده من بذر نمايند و يك شبانهروز گذارند كه آب و لاى بر روى بذر نشيند و بعد از آن تا محلى كه رفع شود ، آب روان در ميانه آن باشد و چون در ميانه آب سبز شود تا پانزده روز خبردار بوده ملاحظه نمايند كه چغوك سرتيش آن برنكند كه قرمه بواسطه آن پيدا مىكند و اگر احيانا كشش بر روى آن بسيار شود كه آب به آسانى نگذرد دو روز آب را باز بندند كه چون كشش خشك شود ديگر آب را بدستور دهند و در پانزدهم ميزان مىرسد .