محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

614

تحفه خانى ( فارسى )

روغن گل آميخته و اندك آب كشنيز تر و اندك سركه درو خلط كرده در حمام بايد ماليد و زمانى بايد نشست و بعد از آن بر خود آب گرم ريخته بايد بيرون آمد و گاه چنانست كه بواسطه سوختن اعضاء درين تركيب اگر دو دانگ كافور آميزند صواب باشد از اشربه قويه نافعه درين دو علت خوردن هشتاد و شش مثقال روغن كنجد پاكيزه است با نصف شربت سكنجبين هر صباح و ازين زياده بر سه روز تكرار نبايد كرد و اين شربت چون مضعف معده است و معده به قوت مىبايد كه درين تدبير تاخير كرده‌اند و از معالجات نافعه درين علت خوردن صبر سقوطريست و مجربست و ملازمت و مداومت حمام نيز از انفع اشيا است درين علت . [ 227 ] مقاله در بيان جذام نعوذ باللّه من شره و من شر كل ما خلق و ببايد دانست كه سودا هرگاه كه در بدن منتشر مىشود و اگر عفونت دارد موجب حمى ربع است كه تپ سرماى سه يك است بعرف عوام و اگر چنانچه مندفع بجانب جلد مىشود احداث علت يرقان اسود مىكند و هرگاه كه تراكم مىشود احداث جذام مىكند و او موجب تغير اشكال اعضاست و بالآخره موجب تفرق اتصال اعضاست و سبب فاعلى درو يا شدت حرارت جگر است كه موجب سوختن خون شده است و يا برودتيست كه موجب جمود . . . شده است و يا سبب ماده اغذيه مولد سوداست مثل گوشت گاؤ و باذنجان و امثال آن از اغذيه آنچه مولد سودا باشد و درين اسباب انسداد مسام نيز اعانت مىكند و حرارت غريزى محتقن‌شده تغليظ خون مىكند و فساد مزاج طحال كه سپرز است نيز موثر است پس سودا از خون جدا نشود بجذب