محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

578

تحفه خانى ( فارسى )

لطيف او صفرا مىشود پس اين صفراوى باشد نه دموى و درين معتقد حكما و اطبا را مناقشه بسيار است و ايراد آن مباحث موجب املال است و مقرر چنين است كه هرجا كه خون در داخل عروق باشد كه عفونت خون نيز در داخل عروق خواهد پس اين موجب تپ است بر اقسام ثلثه . سبب عفونت خون و سبب عفونت از اخلاط از چند وجه مىباشد زيرا كه يا سبب اغذيه سريع الفساد است بجوهر خود مثل گوشت ماهى و يا فساد بسبب سرعت استحالت غذاست به او مثل شير و يا سرعت فساد بسبب عدم مراعات ترتيب است در خوردن و يا بواسطه آنكه غذا مائيت كثيره دارد مثل خربزه و زردآلو و شفتالو و يا فساد و تعفن بسبب غلظت غذاست كه حرارت غريزى از تصرف درو عاجز و قاصر است او را حرارت غريبه درو متصرف مثل خيار و بادرنگ و گاه سبب فساد و عفونت خلط سدّه است كه مانع از هوا و ترويح است كه مانع عفونت است زيرا كه يكى از اسباب عفونت عدم وصول هوا و ريح است و سبب سده واقع كثرت اخلاط يا لزوجت و غلظ مانع از وصول ريح است پس سبب عفونت باشد و گاه سبب سدّه حركت عنيفه بر امتلاى غذاست و گاه عفونت و فساد در اخلاط بسبب خارجى از بدن مىباشد مثل استنشاق هواى و بآئين و وصول اثر او باخلاط و روايح و اهويه كه از جيف كه مراد ابدان حيوانات مرده است زيرا كه هواى ملاصق اجسام رطبه مثل اخلاط و غيرها شود موجب تعفن و فساد است و چيزى كه دال بر حماى عفنى است حرارت گزنده است كه شخص مبتلا به تپ آن را