محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
549
تحفه خانى ( فارسى )
يا ماديست مثل سقطه و ضربه و يا سبب ورم حار است كه در عضلات فقرات واقع شده است و سبب ورم ضغط كرده و قوت زايلشده و علاج آن قسم كه سبب او سقطه و يا ضربه است اول فصد است و اخراج خون به قدر قوت و واجب بملاحظه آنكه وجع جذّاب است و طبيعت ازين براى اصلاح عضو ماؤف خون بسيارى فرستد و اين سبب زيادتى وجع و الم مىشود پس تقليل خون واجب است و علامت آنكه سبب ورم حار باشد تپ تيز دائمه شبيه بمطبقه و درد قوى و سوزاك در محل درد و عطش و تشنگى غالب و عظم نبض و ناريت بول و قاروره و زردى آن و ثقل در جانب قفا و علاج درين مقام نيز اول فصد از باسليق و اخراج خون به قدر قوت و واجب و خوردن جلاب هر صباح از عناب ده عدد و عنب الثعلب كه انگور شفاست دو مثقال و قند سفيد و ترنجبين از هريك هفت مثقال اوّل عناب و عنب الثعلب را در قدرى آب كافى طبخ كرده از كرپاس گذرانيده و قند و ترنجبين مذكور درو آميخته نيمگرم بر نهار اختيار بايد كرد و غذا ماء الشعير كه مراد كشك جو است رقيق پخته بايد داد و تليين طبيعت بمطبوخ تر مىبايد كرد كه قوى نباشد مثل سناء مكّى و بنفشه و نيلوفر و تخم كاسنى و بيخ سوسن تراشيده نيمكوفته از هريك دو مثقال و عنب الثعلب درين مطبوخ سه و نيم مثقال بايد انداخت و تربد سفيد تراشيده بروغن بادام چرب كرده نيم مثقال مجموع ادويه در يك و نيم كاسه آب به آتش ملايم طبخ بايد كرد تا نيمه كاسه بماند از كرپاس گذرانيده ده مثقال فلوس خيارشنبر ده مثقال ترنجبين درو حل كرده و ديگر از پرويزن موى گذرانيده در تابستان بوقت سحر در زمستان بوقت صباح اختيار بايد كرد و تا وقت نيمروز و بعد از پيشين صبر بايد كرد تا عمل دارو منقطع شود و بعد از آن شربت از قند