محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
537
تحفه خانى ( فارسى )
و هماتا كه از جنس و نوع زيره است و قولنجان درين مطبجه بايد انداخت و صاحب اين علت از خوردن فواكه رطبه بايد حذر كند مثل هندوانه و شفتالو و امثال اين و همچنين از دوغ و شير و مطلق حموضات و اغذيه باردهء غليظه حذر بايد كرد خصوصا از آب بسيار خوردن و اگر چنانچه سبب حدوث اين علت احتباس خون طمث باشد سعى معالج مىبايد مصروف بجريان خون طمث باشد مثل جلاب هر صباح از پرسياوشان و مشك طرامشيح و باديان و تخم سداب از هر يك دو مثقال و قند سفيد هفت مثقال اول مجموع ادويه چنان كه مكررا تقرير يافت طبخ كرده و صافى ساخته و قند مذكور اضافه كرده نيمگرم بر نهار بايد داد و اگر چنانچه عليله را درين علت و بدين سبب كه احتباس است قوتى باشد فصد از صافن بايد مقدارى كه واجب باشد خون اخراج بايد كرد يا از باسليق و حقنه نيز درين علت به اين سبب مذكور مفيد است اگر چنانچه علت قوى و در ازدياد باشد و حقنه به اين اجزا اختيار بايد كرد تخم كرفس و باديان رومى و باديان از هر يك دو مثقال تخم نمام و تخم زعير از هر يك هفت مثقال مجموع ادويه در مقدار يك و نيم كاسه آب به آتش ملايم طبخ كرده تا نيمه بماند از كرپاس گذرانيده از مجموع اين مطبوخ مقدار سى و پنج مثقال با هفت مثقال روغن بابونه و يا روغن شبت آميخته نيمگرم از جانب قبل از رحم حقنه بايد كرد و اگر چنانچه عليله بكر باشد علاج او درين شوهر كردنست و بعد از اگر علت باقى باشد علاجات مذكور بايد كرد و اطبا درين متفقاند كه اگر اين علت بكر را عارض شود علاج منحصر درين است .