[ 193 ] « مقاله در بيان اورام رحم و اسباب و علاج آن » و ببايد دانست كه اكثر اورام رحم حار و صلب مىباشد و سبب اورام رحم يا ضربه و سقطه كه رحم را عارض مىشود يا احتباس خون طمث است و يا احتباس نفاس و يا عسر و دشوارى زائيدن و يا كثرت جماع است و علامت ورم حار تپ تيز است و ضربان در موضع ورم و تشنگى به قوت و تلخى دهن و سواد رنگ زبان و درد سر و گفتن هذيان در بعضى اوقات و احيان و اختلاط و پريشانى عقل و سرعت نبض و تواتر آن و درد در قطن و ميان و هر دو خاصره و عسر و دشوارى بول و خشكى طبيعه و براز و علاج درين مقام فصد از باسليق است و اخراج خون به قدر قوت و طاقت و بحسب واجب و خوردن جلاب هر صباح از عناب ده عدد و بنفشه خشك دو مثقال و قند سفيد هفت مثقال بر وجهى كه رسم است اول ادويه در قدرى آب طبخ كرده صاف ساخته قند مذكور را اضافه ساخته نيم‌گرم بايد آشاميد و يا جلاب از شربت بنفشه هفت مثقال و ترنجبين هفت مثقال صافى ساخته در قدرى آب گرم بر نهار اختيار بايد كرد و غذا ماء الشعير مطبوخ و بنفشه و خشخاش اختيار بايد كرد و يا ماش مقشر با شيرهء مغز بادام و اسفاناخ اختيار بايد كرد و يا شربت از شير خرفه بست و دو مثقال و قند سفيد هفت مثقال اختيار بايد كرد و ضماد بر ناف عليله از آرد جو و آرد باقلى و عدس و خطمى بنفشه از هر يك دو مثقال و كافور وزن دانگى مجموع ادويه كوفته و پيخته و به آب برگ عنب الثعلب خمير كرده و يا به آب برگ كشنيز ضماد بايد كرد و بر رحم حقنه از لعاب و روغنهاى بارده بايد مثل روغن بنفشه و روغن نيلوفر و لعاب مثل لعاب دانه بهى از هر يك