مثل خولنجان و مثل گوشت ماهى و درين علت شير گاؤ پخته با قند با عسل بسيار مجربست و خوردن پسته و حلوا در روغن او نيز غذاى مقوى باه است و على هذا القياس فندق و چهار مغز و روغنهاى اينها درين علت نفع بليغ دارد و زردهء تخم‌مرغ نيم‌برشت غذاى صالح است درين چرب كردن احليل به اين روغن نيز بسيار مفيد است روغن به آن سيزده مثقال و دراز فلفل و حلتيت كه انگوزه است جندبيدستر كه خايه سگ آبى است و به زبان تركى آن را قند زقيرى مىنامند از هريك دو دانگ مثقال كوفته و پيخته حل كرده بر قضيب و ميان بايد ماليد و اگر سبب نقصان در باه ضعف دل باشد و خفقان او درين مقام علاج آن بايد كرد باغذيه و اشربه و ادويه مفرده و مركبه كه علاج آن سابقا مذكور شد و اگر چنانچه سبب ضعف معده باشد اول معالجه ضعف معده بايد كرد و اين نيز در معالجه آن مذكور شد و اگر سبب نقصان ضعف جگر باشد كيف كان اول شروع و رجوع بمعالجات او بايد كرد و اگر سبب حصول نضج است كه باعث بر شهوت اوست اختيار اغذيه و حبوب و ادويه بايد كرد كه مقوى اوست و موجد نفخ است مثل نخود و شلغم پخته و زردك پخته و پياز خام و امثال اينها و اگرچه از براى حصول شهوت كه مرتبه حيوانيت است تدبير اغذيه كه موجب آن قوت شود و بواسطهء آن امراض ديگر از خوردن اين اغذيه حادث مىشود زيرا كه پياز خام بسيار خوردن موجب ظلمت بصر است و اختيار اغذيه نفاخه بر دوام موجب استسقاى طبلى است و از چيزهاى كه مضرت باه دارد ادويه حاره سداب است و از ادويه بارده تخم كاهوست و نيلوفر و كشنيز خشك و تخم خرفه مگر كسى را كه حرارت