محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
488
تحفه خانى ( فارسى )
و گوشت شتر و گوشت . . . از اغذيه و اطعمه كه در هضم سريع باشد بايد اختيار كرد مثل نفوذ آب با گوشت مرغ و يا گوشت طيهو و گوشت درّاج و كنجشك و گوشت كبوتر كوهى و قليهاى خشك كه درو از ادويه حاره لطيفه باشد مثل زيره و باديان رومى از آن به قوت تر مثل فلفل و اگر بنان ميل شود از آرد جريشدار بايد پخت . . . نبايد كرد كه ميده باشد پس اگر نان بايد از آرد خشكار بايد پخت و مراد بخشكار آرديست كه بگذرانيده باشند و ميوه نباشد و بهر تقدير قليلى بايد اختيار كرد و صاحب اين علت بايد كه شب خوردن را تركه كند و غذا و طعام را اندكاندك خورد و اين قانون و اين ترتيب بكمال و غايت رعايت كند كه اميد نجات به اين خواهد بود و بعد از هضم غذا حركت و رياضت معتدله بايد اختيار كرد و از ميوها آنچه مفيد است خوردن خربزه مضر نيست و انگور سفيد شيرين نيز فرمودهاند و اگرچه خوردن انگور مخالف قول اطبا است زيرا كه در اكثر كتب اين صناعت گفتهاند كه انگور مضر است بمثانه و خوردن تخم خيارين تازه و خشك و مغز تخم خربزه بسبب ادرار و دهنيت كه درويست منفعت تمام دارد بايد كه عليل را تحريك دهند به اين طريق كه دو پائى او را بردارند و سرنگون بدارند تا در مجارى او ريگ و سنگ محكمشده و چسپيده از مجارى برخيزد و به سهولت دفع شود و نهادن محجمه بر موضع آفت و جذب كردن مواد مجتمعه از محل آفت مفيد است اما بايد كه بىشگافتن باشد زيرا كه مراد همين جذب فقط است و اگر وجع و الم اشتداد يابد و عليل بىطاقت و تحمل شود بايد از جمله مخدرات و اداما از ضعيف بقوى بايد رجوع كرد مثل آنكه تخم و يا شيره خشخاش با قند سفيد سفوف بايد كرد و اگر به اين تدبير تسكين نيابد از برش ( غشاوه ) فلونيا رومى از هركدام كه