يا بره و بر سپرز ضماد ازين ادويه بايد كرد گل سرخ و فوفل و افسنتين رومى و مقل و مصطگى از هريك دو مثقال از ادويه آنچه صمغ است بايد در آب حل كرده و آنچه صمغ نيست كوفته و پيخته به اين صمغها محلول حل كرده بر سپرز بايد ضماد كرد . [ 171 ] مقاله در بيان سوء القنيه و استسقاء و مراد به مرض سوء القنيه فساد مزاج حار جگر است و مستولى شدن ضعف بر جگر و علامت او تغير رنگ بشره و روست و جميع بدن بجانب سفيدى و زردى و تهيج و بيرون آمدن اطراف و علاج درين علت او حذر است از بسيار خوردن غذا و طعام و خصوصا كه غذاها تر باشد مثل شورباها و حليم و هريسه و گوشت ماهى و شيرها و چيزهاى چرب و حلوه‌ها و خصوصا كه از نشاسته پخته باشند و روغن كنجد و شيربرنج و فرنى و نان و آب و مثل آشهاى آرد و اين علت مقدمهء استسقاست و علاج او علاج خفيف استسقاست از اشربه و اغذيه و از ادويه ملينه و استسقا بر سه نوع است لحمى و زقى و طبلى و استسقاء لحمى آنست كه جميع اعضا سست شود و ورم كرده باشد و سبب او حصول ضعف است در جگر و برودت مزاج جگر و اين سبب اسراف استفراغ بسيار است از خون بىتحريك از خارج همچنانكه در بواسير مىباشد از مقعد و يا حيض در عورات و يا سبب خوردن آب سرد است در حمام گرم و يا بسبب خوردن آب است در شب بوقت خواب و بوقت بيدارى از خواب و يا سبب ضعف در عضو مجاور جگر است مثل ضعف سپرز از جذب ماده سوداوى بجانب خود و اجتماع او در جگر چنان كه در يرقان سدى مذكور شد در سبب حدوث يرقان و يا معده هرجا كه او را سوء المزاج بارد عارض شود و عاجز از