محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
450
تحفه خانى ( فارسى )
يا شيرهء مغز تخم معصفر بايد داد يا گوشت درّاج يا طيهو و يا مرغ هركدام كه موجود شود داروى كه بدن و جاكر و معده باشد و ادرار بول كند سنبل و مصطگى و تخم كرفس و اذخر كه كورگياه است و باديان رومى و ابهل كه ميوه ترش است كه در كوه قوبى باشد و مشهور و معروف است و مغز بادام تلخ و قسط از هريك يك مثقال و دو دانگ فلفل و زنجبيل از هريك يك مثقال مجموع ادويه كوفته و پيخته و به آب خمير كرده قرصها بايد ساخت و بوقت حاجت ازين قرص يك مثقال در ماء الاصول بايد خوردن و ماء الاصول كه درين مقام مفيد است به اين اجزا بايد اختيار كرد پوست بيخ كرفس و پوست بيخ باديان از هريك هفت مثقال تخم كرفس و باديان رومى از هريك دو نيم مثقال پوست بيخ باديان . . . و غافث و حاشا و پرسياوشان از هريك سه و نيم مثقال مجموع ادويه در يك و نيم كاسه آب به آتش آهسته بايد جوشيد تا نيمه كاسه بماند از كرپاس گذرانيده صافى ساخته ازو بوقت حاجت مقدار خوردن به اين قرص كه مذكور شد بست مثقال است و اگر به اين علت اسهال قوى باشد علاج درين ازين تركيب كه مذكور مىشود بايد اختيار كرد تراتيزك و تخم ريحان و صمغ عربى تف داده از هريك يك مثقال بگلاب خلط كرده بايد خوردن . و غذا از قليها كه در آن از ادويه حاره باشد مثل نهره و نانخواه و يا كباب از گوشت مرغ و طيهو و درّاج و امثال اينها بايد خوردن اما ازين اغذيه مذكور را نمك پيشتر نبايد كرد و بعضى از اطبا گفته اند كه جگر كوك را در سوء المزاج بارد جگر نفع بسيار است اگر خشك كرده مقدار نيم مثقال در شربتى كه نافع جگر باشد بخورند و ضمادى ديگر كه نافع باشد جكر مرد را نمام و اسارون از هر دو برابر در قدرى آب طبخ كرده و لتّه را در آن آب فروبرده نيمگرم بر بالاى جگر بايد نهاد و قرصى كه درين صورت نافع باشد و تسكين درد كند