محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
19
تحفه خانى ( فارسى )
كه نار او به او قائم است بالاخره مستلزم فنائى نار است پس تا زمانى كه روغن باقيست نار باقيست و همينكه روغن آخر شد نار نيز آخر شد اينست مثال حرارت و رطوبت غريزى كه سبب حيوة انسانست و جميع حيوانات و همچنين كه مذكور شد چون نقصان بعد از سن نمو در رطوبت غريزى مىشود اگرچه در رطوبت غريزى كه موجب امراض است مىافزايد و چون رطوبت غريزى حسامى و مركب حرارت غريزى نيست نافع بدن و ممد حيوة نيست و ازين جهت كه رطوبت غريزى فانى مىشود شخص در سن كهولت و شيوخت الى آخر العمر بحسب مزاج بارد يابس مىشود نسبت باسنان سابقه و مزاج رجال احر و ايبس است نسبت بمزاج نسوان . [ 7 ] مقاله در بيان اعضا و اعضا عبارت از اجزاى متماسكه كه متالفست و متركبست بدن انسان ازين اجزا و اين اجزاء منقسم مىگردد بمفرد و مركب و عضو مفرد آنست كه هر جزء محوس ازو در اسم و حد شريك باكل باشد يعنى اسم كل بر جز درست باشد و تعريف كل برو صادق آيد مثل مو كه هر جزو ازو را مو مىنامند و تعريف بر جزو صادق است مثل لحم كه او نيز همين وجه است و عضو مركب مقابل اين مثل راس . استخوان عضويست صلب مخلوقشده من عند اللّه زيرا كه او اساس و عمد بدن است و دعامه حركات و حكمت باهرهء الهى مقتضى اينست كه اين مخلوق را