محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
417
تحفه خانى ( فارسى )
با سه درم باديان رومى ملازمت و مداومت به خوردن گوارش مصطگى و يا عود بايد كرد و يا شربت از سكنجبين سفرجلى كه از عسل ساخته باشد درين ماده بسيار نافع است و طريق ساختن سكنجبين سفرجلى با عسل برين وجه است آب بهى دو نيم سير سمرقند و سركه نيز دو نيم سير سمرقند و عسل صافى ساخته صد مثقال مجموع در يك ديگچه پاكيزه به آتش آهسته طبخ بايد كرد تا بقوام آيد و ازين شربت مقدار خوردن ده درم است و سفوفى كه درين علت نافع است برين وجه است نانخواه و قوتنج و باديان از هريك پنج درم مصطگى و سنبل و قرنفل از هريك دو درم مجموع ادويه نيك كوفته و پيخته صباح و پگاه يك درم بايد آشاميدن و اگر سبب حدوث اين علت خلط متعفن باشد در معده علامت است كه بوى بد دهن است و براز بدبو و حدوث غثيان و تقلب نفس كه مراد لحظهلحظه ميل بقى است و شدت و بسيارى عطش و علاج درين صورت نيز تنقيه معده است بقئ از خلط متعفن بسكنجبين و آب گرم و تليين طبيعت به آب فواكه و يا بمطبوخ فواكه بايد كرد و بعد از تنقيه معده يا تقويت بگوارش عود و عنبر و مصطگى و امثال آن بايد كرد و يا سبب درين علت استغناى بدن است از غذا يقين كه ميل نمىكند و هميشه مترفه مىباشد و علاج درين مقام رياضت و حركت بسيار است و جلوس طويل در حمام و عرق كردن تا درو يبوست حاصل شود و طبيعت مشتاق بدل ما يتحلل شود و ميل به غذا كند و از چيزها كه شهوت غذا را مىبرانگيزاند خوردن سير و پياز است و شلجم و كبر كه در سركه پرورده باشند و اگر سبب انقطاع و بطلان بشهوت غذا كثافت جلد باشد علامت او صبر است برجوع و علاج خوردن جلاب هر صباح از بيخ سوسن تراشيده نيمكوفته سه درم و قند سفيد ده درم مجموع بر وجهى كه رسم است با قدرى آب مناسب