محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

416

تحفه خانى ( فارسى )

حاره و حدوث آروق بدبوى دخانى و استراحت به خوردن آب سرد و علاج خوردن جلاب و شربت از آب انارين افشرده با شحم آن مقدار بست و دو مثقال يا ده درم و قند سفيد و يا تمر هندى و قند از هر يك ده درم در قدرى آب سرد شربت بايد كرده آشاميد و يا سكنجبين ساده و يا ربّ غوره و يا رب ريواج و يا شربت سيب از هركدام كه موجود شود ده درم ترتيب داده به آب سرد بايد آشاميد و غذا درين صورت آش زرك و يا از آب انارين بايد پخت كه درو ماش مقشر باشد و اندك نخود با شيرهء مغز بادام شيرين و اگر سبب حدوث اين علت ريختن ماده صفراوى تيز باشد و يا شور علامت او سوختن معده است و غثيان و قى و شدت عطش و راحت يافتن از هواى سرد و تلخى دهن و يا شورى او و علاج درين صورت تنقيه معده است ازين خلط به خوردن سكنجبين به آب گرم و قى كردن و روغن كنجد نيز درو بايد تا اعانت بر قى كند و هرگاه معده ازين خلط پاك شود تقويت معده بربوب مقوى قابض بايد كرد مثل ربّ غوره و سكنجبين سفرجلى و شربت زرك و خوردن اشياى كه به سركه پرورده باشند مثل سركه كبر و غيرذلك هم از مقويات معده است بايد داد و غذا آش از زرك و يا غوره و يا آش با سركه چنانچه مذكور شد و يا گوشت مرغ جوجه و مكيدن انار ميخوش درين علت مفيد است و اگر سبب خلط بلغمى چسپنده باشند در معده و علامت او عدم تشنگى و يا قلت اوست و راحت يافتن به خوردن اغذيه و اشربه و معاجين و گوارشات حاره است و علاج درين مقام نيز تنقيه معده است بقى از خلط بلغمى به مثل تخم ترب و يا به آب افشردهء برگ ترب و يا تراب القئ قدرى در قدرى آب جوشيده اندك عسل درو خلط كرده نيم‌گرم آشاميده قى بايد كرد و چون معده از خلط فاسد پاك شود از گلقند ده درم در بعضى اوقات بايد خوردن