محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
407
تحفه خانى ( فارسى )
نخودآب با شيرهء مغز بادام و يا شيرهء مغز تخم معصفر يا اندك فلفل و زيره و نانخواه و دارچينى و بقى كردن معده را پاك كردن بانچه سابقا مذكور شد و بعد از تنقيه معده بقى چاويدن ادويه حاره مثل كندر و مصطگى و به خوردن گلقند عسلى ده درم و باديان كوفته سه درم مجموع باهم آميخته بر نهار بايد خوردن و غذا در آخر روز بعد از قئ مناسب است و از نخودآب چنانچه مذكور شد بايد اختيار كرد و از لحوم مرغ يا كبك درين آشى بايد انداخت و تليين طبيعت بحب ايارج فيقرا و بحب صبر بايد كرد و گاه سبب حدوث جوع سوى مزاج بارد بافراط مىباشد كه فم معده را بيحس ساخته بواسطه برودت و قوت جذب و حس نمانده است و بقيه اعضا را احتياج و ميل بسيار به غذا است و اين نوع جوع را جوع البقر مىخوانند و علامت او نحافت بدن و ضعف قوتست و درد معده و حصول غشى در بعضى اوقات بسبب قرب فم معده بدل و اين وجع را نيز به اين اعتبار وجع الفواد مىنامند و اكثر عروض اين علت مسافران راست كه سفر در ايام سرما مىكنند و در زمستان و علاج درين تمام به جهت افاقت و شعور از غشى پاشيدن آب سرد و گلاب است بر روى و بوئيدن مشك و عنبرست و برگ گل ريحان و ماليدن اطراف مثل دست و پا و بستن بازو و ران بر وجهى كه به درد آيد و ماليدن روغن بر مواضعى كه ماليده مىشود مثل روغن نرگس و زيبق و حيله در شعور عليل بكندن موى سر اوست و كف پا را محكم كوفتن و بعد از شعور از شربت بادرنجبويه ده درم با گلاب بايد داد و يا گلقند عسلى ده درم با باديان رومى سه درم كوفته خلط كرده بايد داد و غذا درين صورت ماء اللحم بايد داد از گوشت مرغ و يا طيهو و درّاج يا دارچينى و اندك زعفران و به قدر نباتى كه در آب سيب و يا شربت تر كرده باشند بسيار نافع است و تقويت فم معده و اصلاح حال او با طريفلات