محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

374

تحفه خانى ( فارسى )

نيم‌گرم بايد خوردن غذا نخود مقشر و ماش با شيرهء مغز بادام و تنقيه معده به اين حب كه مذكور مىگردد و تربد مجوف سفيد چرب كرده و افتيمون و سناى مكّى و شاهتوت از هريك يك درم هليلهء زرد نيم درم و گل سرخ نيم درم مجموع ادويه كوفته و پيخته و به آب بادرنجبويه خمير كرده يا به آب باديان حبّها بايد ساخت هريك به مقدارى كه به آسانى توان فروبرد و بعد از ظهور نضج سحرى فرو بايد برد و تا نيمروز صبر بايد كرد تا عمل دارو آخر شود و بعد از آن قند ده مثقال و تخم ريحان يا تخم اسبغول شسته دو مثقال در چهار يا پنج قاشق آب شربت كرده بايد خوردن و غذا را درين روز قريب به نماز ديگر بايد اختيار كرد و بعد از تنقيه بدن از ربّ مقويه دل بايد گاهى اختيار كرد مثل ربّ بهى و ربّ سيب و رب حماض ترنج و يا ربّ ليمو اما بايد كه ربهاى ترش بعد او دارو نيك تنقيه اختيار كرده فاما ربّ بهى و ربّ سيب شيرين را بعد از دارو را اختيار مىتوان كردن و غذا بعد از تنقيه آش از نخود ماش به آب انارين ترش و يا زرك و اگر عليل ضعيف و نحيف باشد مرغ متوسط در فربهى و لاغرى و يا نخود يا تمر هندى اگر قبض در طبيعت غالبست و شيرهء مغز بادام و اندك قند يا شكر . [ 153 ] مقاله در بيان انجه معالج را دانستن آن در علاج مرض دل و احوال او ضرور است پس ببايد دانست كه طبيب متدرب مىبايد عالم و عارف بمزاج ادويه و دانا باشد از مفرح و مقوى آن و بداند كه فعل تا كدام سبب علت است و كدام بمزاج پوشيده نماند كه ادويه كه تاثير او بخاصيت است او را تاثير زودتر است از ادويه