محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
359
تحفه خانى ( فارسى )
خمير كرده حبها بايد ساخت هريك به مقدار نخودى و هر شب چهار عدد را در شيب زبان بايد نگاه داشت و آب آن را فرو بايد برد و يا جلاب هر صباح از شربت زوفا ده درم در قدرى آب گرم حل كرده بايد خوردن و غذا نخودآب با شيرهء مغز بادام و گاه حدوث سرفه بواسطه شدت و سبب حرارت مزاج شش است و علامت آن سرعت نبض اوست عطش و سرخى رو و عدم نفث و خشكى آنچه احيانا بيرون مىآيد و علاج اين خوردن جلابست از قند و لعاب اسبغول و يا لعاب دانه بهى و مقدار قند ده درم و از لعاب نيم قاشق و آب گرم سه قاشق و غذا ماش مقشر و كدوى تر و روغن بنفشه و يا خوردن شيرهء خرفه سه اوقيه كه هريك هفت و نيم مثقال مىشود چنان كه مجموع بست و دو نيم مثقال باشد با ده درم قند سفيد و ماليدن سينه بموم روغن كه از موم صافى و روغن بنفشه بادام و يا روغن نيلوفر ساخته باشند و آب كشنيز تر در آن باشد و يا آب برگ كاهو و غذا ماش مقشر و كدوى تر و نگاه داشتن سپستان تر بر زبان و يا دانه بهى بسيار نافع است و لعوقى كه درين مقام منفعت دارد لعاب اسبغول و لعاب دانه بهى و لعاب تخم مرو مجموع برابر با روغن بنفشه بادام حل كرده و اندك نبات آميخته لحظهلحظه بايد ليسيد و گاه سبب سرفه سوى مزاج بارد است كه شش را عارض شده است و علامت سرفه قلت عطش است و استراحت بيافتن سراى گرم و حمام و علاج درين مقام به خوردن جلابست هر صباح از شربت زوفا ده درم در دو سه قاشق آب گرم و يا از گلقند عسلى ده درم و از پرسياوشان سه درم و انجير خشك و مويز شيرين از هر يك ده عدد و بيخ سوسن تراشيده نيمكوفته چهار درم و غذا نخودآب با شيرهء مغز تخم معصفر و يا از معجون قفى دو مثقال و ماليدن سينه بروغن سوسن و نسرين