و يا روغن پسته و گاه حدوث سرفه بسبب سوء المزاج يابس مىباشد و علامت او سرعت نبض و صلابت آنست و زياده شدن از بوقت مشى و حركت و حدوث عطش و سكون او بوقت دخول حمام و علاج او خوردن هر صباح تخم اسبغول است و يا شيرهء خرفه ده درم و يا از شيرهء خيارين سه اوقيه با قند ده درم و ترنجبين صافى ده درم و اگر با سرفه تپ باشد غذا باجه بزغاله مهرّا در ماء الشعير . [ 150 ] مقاله در بيان بحه و تغير صوت و مراد به بحه و تغير صوت گرفتگى آواز است و سبب اين علت اگر امتلاى بدن و قصبه ريه است از خون علامت آن سرخى بشره است و غلظ و سرخى بول و عطش و عظم نبض و شيرينى دهن و علاج درين مقام فصد است از قيفال و حجامت از ميان دو شانه و اخراج خون به قدر قوت و خوردن جلاب هر صباح از عناب و سپستان از هريك ده عدد و از بنفشه سه درم و قند ده درم مجموع بر وجهى كه مذكور شد ترتيب داده نيم‌گرم اختيار بايد كرد و غذا ماش مقشر و كدوى تر و يا سبب امتلاى قصبه شش است از آنچه از دماغ مىريزد و علاج درين مقام خوردن شربت خشخاش است يا شربت عناب هركدام كه حاضر باشد ده درم - و اگر سوء مزاج حار باشد كه در حنجره حادث شده است و علامت او آنست كه اكثر بعد از تپهاى صفراوى مىباشد و علاج او خوردن شير خر است و يا شير بز و خوردن ماء الشعير رقيق و يا آب خيارين و يا آب هندوانه از هركدام كه باشد سه اوقيه با قند سفيد و ترنجبين از هريك ده درم و غذا ماش مقشر با شيرهء مغز بادام و اسفاناخ و يا ورق خبازى