محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

334

تحفه خانى ( فارسى )

و يا نيلوفر و يا تخم كاسنى از هريك سه درم كه دو مثقال است و پوست هليله زرد هفت درم و تمر هندى پانزده درم و برگ گل سرخ پنج درم و عنب الثعلب چهار درم و ترنجبين و شيرخشت از هريك پانزده درم و يا از خيارشنبر بجاى شيرخشت و ترنجبين بست درم و يا حقنه اگر عليل قادر بر آشاميدن نباشد به اين ادويه بايد كرد سناى مكّى پنج درم بنفشه و تخم كاسنى از هريك سه درم عناب و سپستان از هريك بست عدد سبوس گندم و خطمى و جو كشك كرده از هريك كف دست مجموع در سه رطل آب بايد به آتش ملايم جوشيد تا دو رطل بماند از كرپاس گذرانيده فلوس خيارشنبر و شكر سفيد از هريك پانزده درم درو حل كرده ديگر از پرويزن موى گذرانيده ده درم روغن كنجد و ده درم ابكامه و ده درم ترنجبين صافى و از نمك طعام و بوره ارمنى از هريك به مقدار نيم درم آميخته به دو دفعه نيم‌گرم بوقت تابستان صباح يا پگاه بوقت زمستان نيم روز بايد حقنه كرد اما پيش از حقنه شربتى يا شورباى بعليل بايد داد درين هر دو نوع كه ماده دموى و صفراويست غرغره و مضمضه برب شاهتوت بايد كرد و يا غرغره و مضمضه آب انارين بايد كرد و يا به آب سماق و يا عناب بست عدد عدس ده درم و عنب الثعلب ده درم در قدرى آب كه مناسب ادويه باشد طبخ كرده از كرپاس گذرانيده و آب كشنيز تر به آن آميخته بايد مضمضه كرد و اگر سبب ورم زبان ماده بلغمى باشد علامت آن بسيارى سيلان لعاب دهن است و سفيدى رنگ زبان و قاروره و قلت عطش و قلت وجع و علاج درين مقام خوردن جلاب هر صباح از بيخ سوسن تراشيده نيم‌كوفته سه درم و قند سفيد ده درم اول بيخ سوسن در قدرى آب بايد جوشيد تا به نيم آيد و از كرپاس گذرانيده صافى ساخته قند آميخته نيم‌گرم بايد آشاميد و غذا درين مقام