مزوره نخودآب با شيرهء مغز بادام و تنقيه بدن اگر ممتلى باشد بحب ايارج يا بحقنه حاره و مضمضه بماء العسل مطبوخ كه درو از اصول و بذور حاره باشد مثل پوست بيخ باديان و باديان و شبت و پوست و بيخ كبر و پوست بيخ كرفش و امثال اين و يا غرغره بآبى كه درو انجير و شبت طبخ كرده باشد و لعاب تخم زعير نيز در آن باشد و ماليدن زبان بعسل و سعتر و فوتنج و هر چيز كه سيلان آب و لعاب از دهن شود به آن ماليدن زبان نافع ورم است و اگر سبب ورم ماده و سوداوى باشد و علامت آن قلت آب دهن است و خشكى زبان و سواد آن و علاج درين مقام خوردن جلّاب از بيخ سوسن تراشيده كوفته سه درم و قند سفيد ده درم بيخ سوسن اول در قدرى آب كه مناسب باشد بايد به آتش ملايم طبخ كرده به نيم آورده از كرپاس گذرانيده صافى ساخته قند آميخته نيم‌گرم بايد آشاميد و غذا نخودآب با شيرهء مغز بادام و پرهيز از اغذيه و اطعمه بايد كرد كه مولد سودا باشد و تليين طبيعت بعد از ظهور نضج در قاروره بحب افتيمون و يا مطبوخ افتيمون بايد كرد و مضمضه بشير بز و يا بشير خر بايد كرد با روغن بنفشه و يا روغن كدوى آميخته و يا آب جوشيده انجير و لعاب زعير و يا لعاب حلبه و زبان را به پيه بط و يا پيه مرغ و يا اندك روغن سوسن و يا روغن كنجد بايد ماليد و مضمضه به آب باديان جوشيده و اندك فلوس خيارشنبر بايد كرد و گاهى سبب در ورم زبان خوردن ادويه سمّيه است و درين صورت علاج آن علاج سم است . [ 141 ] مقاله در بيان علت قلاع كه از امراض دهن است و مراد بقلاع دميدن زبان و دهن است و سطح آن و علامت آن