محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
300
تحفه خانى ( فارسى )
هفت هشت روزه اختيار بايد كرد و تا وقت نيم روز صبر بايد كرد تا عمل دارو آخر شود و بعد از آن شربت از قند و تخم ريحان شسته آب مناسب آن بايد خورد و اگر به اين علاج تشويش كم نشود اختيار حب بنفشه بايد كرد و اگرچه معالجه بمسهلات نافع و اما اگر پرده غليظه باشد چارهء به غير از كشط نيست اما اين عمل را جراح دانا بايد و الّا غايب امر كوريست ازين عمل زيرا كه آلتى چند دارند از آهن مثل آنها را اسفاره مىنامند و سرهاى نيز باريك مثل سوزن دارد و كج و آن پرده به اينها برمىدارند و سر هريك ازين آلات در پرده محكم مىبايد ساخت و همه برابر گرفته مىبايد برداشت و بمقراض پرده بر روى چشم مىبايد بريد و مشاهدهء اين كار هركه كرده باشد حكم بمخاطر مىكند و در اكثر اين عارض كسانى مىشود كه مرطوبى باشند و دمويت در ايشان غالب باشد و اين مرض را از امراض متوارث شمردهاند و بعضى برينند كه ساريست و اين خلاف است و درين علت شيافات حارهء حاده نافع است و آن در ظفره مذكور شد احتياج بتكرار نيست و بعضى از حذّاق اطبا برينست كه مداومت درين مرض بكشيدن شياف گلقند مزيل اين علت است و اجزاى اين شياف اينست كه مذكور مىگردد و روسنحتج پنج درم زنجبار دو درم نوشادر و به ورق و زرنيخ مصدقاقند از هريك يك درم مجموع ادويه كوفته و پيخته و بار ديگر صلايه كرده تا همچو غبار شود و يك هفته بايد گذاشت و بعد از يك هفته در آبى كه درو اندكى صمغ عربى باشد خمير كرده شيافها بايد ساخت هريك به مقدار جوى و بوقت حاجت آيد بر سنگ به آب ماليدن بميل بايد كشيد اما اين تدبير وقتى مىبايد كه دست از علاجات ديگر شسته باشد زيرا كه اين ادويه بسيار تند و تيزست .