محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
290
تحفه خانى ( فارسى )
مبتلا شوند و كسانى كه در خوردن بسيار مىكنند خصوصا كه در جانب شب مىخورند و كسانى كه با وجود اين رياضت و تعب نمىكشند نيز درين بليه و علت مىافتند و گاهى حدوث رعشه بسبب گزيدن و نيش زدن حيوان ذو سم است و علاج درين مقام خوردن ترياق است در شربت بادرنجبويه و غذا مزوّره از نخودآب و ازالهء بسبب موجب مرض كه اثر نيش آن حيوان است بادويهء كه ازاله آن مىكند و پيران در وقوع اين مرض ازالهء ناس زيرا كه بادنى سبب مرض گرفتار مىشوند . [ 113 ] مقاله در بيان ضعف بصر و سبب ضعف بصر سوى مزاج بارد مادى رطب است كه ترطيب و تبريد دماغ مىكند و تغير روح باصره حاصل مىشود و نقصان در ابصار و علامت آن دمعه و رمص كه مراد به آن حلم است و عدم حمرت و وجع و هميشه كدورت در چشم مىكند و ازدياد اين احوال به عقب خوابست و خوردن غذا و در حال تخمه فساد اشد است و علاج درين مقام خوردن جلّاب از باديان و بيخ سوسن تراشيده از هريك دو درم مجموع در قدرى آب مناسب دوا طبخ بايد كرد تا به نيمه بازآيد از كرپاس گذرانيده صافى ساخته و قند سفيد ده درم در آن آميخته نيمگرم بايد آشاميد غذا نخود آب با شيرهء مغز بادام شيرين و در غذا اقتصار بر همين غذا بايد نمود و از ظهور نضج در قاروره تنقيه دماغ بحب ايارج فيقرا و يا بحب بنفشه مقوى تبريد بايد كرد و اندك محمودهء كه از نيم دانگ بايد متجاوز نباشد و غرغرهء بماء العسل و باديان و ايارج فيقرا هريك مقدارى مناسب اول باديان در ماء العسل آميخته و ديگر ايارج را نيك برهم زده نيمگرم غرغره بايد كرد و كحل درين باب روشنائى كبير و يا باسليقون