محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

244

تحفه خانى ( فارسى )

بر صاحب سهر و غرق كردن سر بروغن گل بنفشه و روغن كدو و ريختن آبى كه درو خشخاش و بنفشه و امثال آن دارو جوشيده باشد بر سر و از جمله علاجات نافعه دخول حمامات معتدله مرطبه است و بوئيدن مشمومات كه رايحه طيبه دارند از ادويه و رياحين و فواكه آنچه مرطب باشد و نشوقات منوّيه و مراد به آن چكانيدنيهاست از طريق بينى مثل روغن خشخاش و آب كاهو اگرچه خشخاش مرطب نيست امّا جلب نوم ازو مجرب شده است و در بقيه علاج ملاحظه ترطيب است و از چيزها كه خواب مىآرد ماليدن باعتدال است و او از آب وقتى كه حايل نباشد به اين معنى كه او از آب درياهاى جارى كه مخوف است نباشد و اصوات ملايم نيز موجب حصول خواب است ازينجا كه كودكان را در گهواره باصوات خواب مىروند و از جمله آنچه جلب خواب مىكند تعب بليغ و پياده رفتن است و در خوردن اقحوان و زعفران نيز اين خاصيت گفته‌اند كه خواب مىآورد و در خوردن كاهو مجرب شده است و در شيب سر نهادن شبت بوقت خواب موجب خوابست و تنقل بمغز بادام و تخم خشخاش آرندهء خوابست پس بهر تقدير حيله در خواب صاحب سهر بايد كرد و بعد از دخول حمام مرطب كه آبش و هوايش معتدل باشد خواب نيايد اين علامت رديست كه دلالت بر حدوث وسواس و جنون مىكند درين صورت جلاب هر صباح بر نهار دو درم شربت بنفشه و يا ده درم شربت خشخاش به آب نيم‌گرم سه قاشق بايد آشاميد و غذا مزوّره از ماش مقشر و كدوى تر اگر وقتش باشد و اسفاناخ و كشنيز تر و ريختن آب نيم‌گرم بر سر و از چيزها كه خواب آورد مثل بوئيدن افيون و دخول حمام بعد از گذشتن طعام از معده و اجتناب از خوردن اشياء حامضه و حريفه و گاهى سبب سهر وجع و تپ و امتلاى