محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

202

تحفه خانى ( فارسى )

عام است جميع بدن را و تثاؤب مخصوص بدفع ثقل طاريست معده را و علامت او خواب و عظم نبض و سستى و كلال فكر و حواس و شيرينى دهن و حدوث حالتى شبيه باعيا كه مراد به آن مانده شدن و كوفت يافتن است و گاهى چكيدن خون از بينى و لثه باندك سببى و غلظ قاروره و سرخى و اشقريت آن و خصوصا كه فصل ربيع باشد و بدن لحمانى و مزاج حار و سن شباب و تدبير متقدم از مشروب و ماكول شاهد عدل دلالت بر دمويت و علامت امتلا بحسب قوت ضعف نبض و سقوط شهوت غذا و ثقل از حركات و سرعت تاثر و قلت سرخى رنگ اعضا و عدم نضج قاروره و بعد از تحقق . علاج صداع دموى سبب صداع دموى علاج فصد از قيفال است و اخراج خون بسيار از قوت باشد و خون غليظ سبز و سياه باشد يا سرخ و غليظ و زمان و سن موافق باشد درين تدبير و پست نشاندن كيفيت خون بچيزهاى بارد تلين طبيعت بمطبوخ فواكه بايد كرد و مزوّره و غذا ماء الشعير بايد داد اگر تپ باشد و اگر تپ نباشد و سرفه نباشد جلاب بارد بايد داد مثل تمر هندى ده درم و ترنجبين صاف كرده و يا شيرخشت ده درم و با تلين طبيعت به آب فواكه بايد كرد مثل عناب و آلوى بخارى و تمر هندى و سپستان در بنفشه و ترنجبين و خيارشنبر و شكر سفيد و يا قند از هريك مقدارى صالح كه طبيعت مصلحت داند و يا بنفشه و نيلوفر از هريك پنج درم و تخم كاسنى سه درم و از شكر سفيد و يا قند ده درم و از ترنجبين ده درم مجموع غير قند در دو پياله گلاب جوشيده تا نيم بماند صافى