محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
203
تحفه خانى ( فارسى )
ساخته نيم گرم بايد خورد غذا مزوّره از ماش مقشّر و شيرهء مغز بادام و اگر سرفه نباشد غذا آب آلوى كوهى با شير مغز بادام و كشمش با مزوّره از تمر هندى و شكر و شيرهء مغز بادام و يا بنفشه مربى ده درم و ترنجبين ده درم مجموع در يك و نيم پياله آب جوشيده تا نيم بماند صافى ساخته نيم گرم بايد آشاميد و يا انار شيرين و ترش با شحم افشرده مقدار نيم رطل كه يك پياله تقريبا مىشود با ده درم قند سفيد و ده درم ترنجبين بايد خورد . لخلخه كه نافع از صداع حار دموى باشد لخلخه كه نافع از صداع حار دموى باشد روغن گل يك جزو و گلاب و سركه از هريك ربع مجموع در شيشه گلو تنگ كرده نيك برهم زده بر بينى نهاده بايد بوئيد و ازين لخلخه اندكى بوقت وجع بر سر بايد ماليد و با لتّه كتان كهنه به آن آلوده كرده بر سر بايد نهاد و بوقت وجع هريك از گلاب و سركه بر سر ماليدن نافع است و نيز اسبغول در قدرى سركه زده با لعاب دهد و بر سر ماليدن نافع است و گل خطمى در سركه زدن كه لعاب دهد بر سر ماليدن بوقت وجع نافع است و چكانيدن روغن كدو و يا بنفشه و يا روغن نيلوفر و يا روغن بيد در بينى نافع است . صداعى كه مادهء او صفراست و صداعى كه مادهء او صفراست سبب او صعود بخارات صفراوى است بدماغ و ممتلى شدن عروق سر است از مادهء صفراوى و بخارات آن