هرگاه كه بلغميست دور پيش باشد و حار المزاج را البته تخم اسبغول شسته با قدرى قند به آنچه صواب‌ديد معالج باشد و به آب سرد خورد اگر سرفه و ضيق النفس نداشته باشد اگر شخص را بعد از مسهل حرارت و يابس شود ماء الشعير دادن بهترين معالجات غذائيست و دادن مثل سكنجبين و يا شربت ليمو و آنچه از شربتها به اينها ماند تا چهار پنج روز نبايد زيرا كه موجب سحج است و مرتكب مسهل را بايد كه دوم روز بحمام رود و اگر چنانچه در حمام او را مكث خوش مىآيد دلالت مىكند برين كه در بدن او بقيه از خلط مانده است و اگر چنانچه او را مكث و بودن حمام مرغوب نيست دلالت برين مىكند كه بدن او از خلط تنقيه يافته است و اطبا چنين گفته‌اند كه خوردن آب گرم در وجعى كه بعد از اسهال و فصد جگر را عارض شود البته ازالهء آن بكند و ببايد دانست كه از افضل اوقات از براى اختيار مسهل بهار و تيرماه هست و تابستان تا ضرورت قوى نشود درين امر دليرى نبايد كرد اما در زمستان بسبب آنكه اخلاط جامد است و اگر ايراد مسهل كند موجب صعوبت دفعست و حصول تعب و حدوث اعراض منكر و اما در تابستان بر خلاف اين اخلاط ذايب است و صالح و فاسد بهم مخلوط شده و در طبيعه طيب بصالح و ارسال فاسد كردن صعبست ناچار هرگاه كه ايراد مسهل واقع شود صالح و فاسد اخراج يابد و اين خطاست پس اگر ضرورت و اضطرار باعث بر ايراد مسهل شود در زمستان در ايام حارّه و معتدله او بايد اختيار كرد و همچنين در تابستان اگر احتياج افتد در ايام باردهء او بوقت سحر بايد اختيار كرد اما درين دو فصل به نسبت جميع ابدان و اشخاص سمين و نحيف و قوى و ضعيف مرعى بايد داشت غايتش نسبت نحيف و ضعيف بطريق اولى و مراعات