محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
138
تحفه خانى ( فارسى )
آب شديد الحرارت موجب سخافت جلد بدنست چه جلد راست و مشام را كشاده مىسازد پس حاصل نمىشود از آب در باطن چيزى كه ترطيب بدن كند و مانع از تحليل باشد و از تاثيراتى كه حمام را بالعرض است تسخين اوست بواسطهء هضم و نضج بر استعمال حمام گاه بطريق يبوست مىبايد و گاه بطريق رطوبت و مراد بحمام يابس آنست كه شخص داخل درو استعمال آب نكند و اين مجفف و مسخن است زيرا كه رطوبات بدنى به عرق حاصل از حرارت بتحليل مىرود و مراد بحمام رطب مقابل اينست و هركس كه « 1 » ترطيب از حمام كند او را محترز از تعريف و تحليل بايد بود و ترك دوام جلوس در حمام بايد كرد و استعمال آبهاى معتدل در حرارت و برودت بايد كرد و خود را در آب « 2 » شير گرم زمانى مديد غوطه بايد داد تا با رخا و تليين عضو و فتح مسام بدن نيك متاثر از رطوبت شود و بعد از آن ديگر مكث نكند و همچنانچه در دخول بتدريج مىبايد در خروج نيز بتدريج مىبايد خصوصا در فصل تيرماه و زمستان چه هوا را درين دو فصل بعد از خروج حمام تاثير بيشتر است زيرا كه محدث نزلات شديده است و منجر شدن آن نزلات بامراض رديه مهلكه است مثل ذات الجنب و سل و اقليج و استسقا و غيرذلك من الامراض المناسبة لهذين الفصلين البته بيرون آمدن از حمام بمسلخ كه آن جامه خانه است بتامل و تدريج تمام مىبايد و اگر بعد از آن بيرون آمدن تمريخ بدن بروغن گل كند صواب باشد زيرا كه موجب حبس رطوبات كه بدن ازو كسب كرده مىشود و اين مطلوب است و چون مراد از دخول حمام ترطيب بدن باشد و اين فعل مناسب ابدان نحيفه يابسه است و در جامه خانه زمانى كه طويل مكث كند تا مناسب تمام بهواى بيرون
--> ( 1 ) ن - اراده ( 2 ) ن - نيم