محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

139

تحفه خانى ( فارسى )

حاصل شود آن زمان بيرون آيد و دخول بر خلاء معده موجب تجفيف بدنست و مناسب نيست خصوصا كه عرق شود و خصوصا عرق بافراط انجامد و بر امتلاى معده كما ينبغى نيز نيك نيست مگر كسانى را كه نحافت باشد و مراد تسخين بدن باشد زيرا كه ردأة بر سرى دخول حمام ازين جهتست كه موجب سدّه است چه اگر در حمام عرق و تحليل بسيار شود در مواد و اخلاط يبوست طارى مىشود و اين موجب سدّه است و ديگر چون حرارت حمام محلل رطوبات است از اخلاط و غذا بدن را از مايتحلل گريز نيست پس ظاهر بدن جذب مىكند و اين سبب همين است و فربهى ليكن سبب سدّه نيز هست و علامت حدوث سدّه كه بعد از دخول حمام باشد ثقل و تمدد در جانب ايمن و قرب كبد است و تدارك آن شربتى كه مفتح سدّه است بايد كرد سكنجبين بزورى و قرص فسنتين و امثال آن همچنانچه در معالجات سدّه مذكور است و آن‌كس كه اختيار دخول حمام مىكند او را محترز از تناول اشياء حاره و بارده بالفعل مىبايد بود نزد دخول حمام زيرا كه ارتكاب اشياء مذكوره موجب و مورث امراض رديه است مثل ذبول و استسقا بسبب سرعت نفوذ اين اشياء بمواضعى كه در آن مواضع بواسطه وسعت مجارى بسيارى از آن را تشرب مىكند و تاثير به قدر آن در بدن مىكند چون حار باشد موجب ذبول شود و چون بارد باشد موجب استسقا و فليج و غيره ذلك از امراض مناسب متناول باشد و درو جمله مضار حمام چون ارخا و تليين عضو مىكند موجب سهولت انصباب اخلاط به اعضاى قابله ضعيفه است و اضرار بعصب زيرا كه اعصاب خواه عصب حس باشد و خواه عصب حركت چون از اعضا