محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
109
تحفه خانى ( فارسى )
رياضتست و گاهى اختيار دلك بعد از رياضت نيز مىكنند و اين را دلك استرداد مىنامند وجه تسميه ظاهر است چه در اوّل مقصود و حصول استعداد از براى رياضتست و در ثانى تكرار آنست تا بقاياى آنچه از اول مانده از مواد تدارك يابد و موجب اعيا نشود كه آن عبارت از يافتن كوفيست بواسطه ثقل اغذيه يا خلطى از اخلاط بدنى و تعبير ازو در عرف عام بماندگى مىكنند و دلك استرداد برفق و سكون مىبايد و بروجه اعتدال و بهترين مالندگى آنست كه در آن استعمال ادهان محلّله نيز باشد در مواقعى كه مراد تحليل مواد بارده باشد مثل روغن ياسمين و زيبق و مثل ذلك من الادهان . [ 38 ] مقاله در بيان استحمام و كيفيت اوقات آن ببايد دانست كه انسان كامل الصحه صحيح البنيه را احتياج تحليل حمام اينست و اگر حمام درآيد مىبايد مقصودش استفاده حرارت لطيفه قليله باشد و ترطيب معتدل باستعمال آبهاى ملايم و مىبايد كه بگرمخانه درنيايد ازين جهتست كه صحيح المزاج را ممنوعست مكث طويل در حمام و استعمال آب قدرى مىبايد كه موجب حمرت بشره شود نه چندانكه موجب حرارت قوى شود مرتاض را دخول حمام جايز نيست مگر بعد از استراحت از رياضت و واجب بر مستحم دخول حمام و خروج ازو بتدريج است و مىبايد كه استحمام بعد از هضم غذا باشد و بيش از خلاى مفرط مگر آنكه تحليل قوى خواهد و صفراوى بايد كه قبل از دخول حمام نان منقوع در آب فواكه مثل انار شيرين و ترش اختيار كند و خود را در حمام از تناول اشياء حاره و بارده بالفعل نگاه دارد و بعد از خروج از حمام نيز نگاه دارد زيرا كه تا تبريد جواهر