عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى
70
رساله افيونيه ( فارسى )
كنجد مقشّر خوردن با خرما مليّنى است موافق ، و شير و عسل و گزانگبين هم ملين بود و هم باهى . و آشهاى چرب مثل شوربا و رشته و آماج ، و اگر زياده از اين خواهد شربت بنفشه با خميرهء بنفشه ، و اگر طبيعت به اينها « 2 » نرم نشود حبّى از : بنفشه دانگى ، سنا دانگى ، محموده ربع دانگى ، فرو برند ( و ) « 3 » شربت بنفشه ده « 4 » مثقال به گلاب حل كرده بنوشند و طعام ، نخود آب خورند . امّا علاج لين طبع غالب به واسطهء اسهال كبدى است كه موادّ مختلفه در مدّت مديد محتبس شده به جگر متوجّه مىشود و جگر آن را از خود دفع مىكند . و ببايد دانست كه اصعب امراض ايشان اسهال است ؛ جهت آنكه اصعب اقسام امراض اسهال « 5 » كبدى است و آن ، ايشان را پيدا مىشود . ديگر آنكه قوّت ضعيف است و اسهال با ضعف « 6 » قوّت ، خطير مىباشد . و ديگر آنكه تا سبب عظيم نبود « 7 » اين مرض روى ننمايد « 8 » و هرگاه سبب قوى باشد علاج « 9 » صعب خواهد بود و بهترين چيزها ريوند است كه با ادويهء علاج اسهال بدهند و علاجهاى ديگر چنانچه رسم است به كار دارند « 10 » .
--> . ل و آ : بزرگ ( 2 ) . ل و آ : + هم ( 3 ) . ل و آ ( 4 ) . ل و آ : دو ( 5 ) . ل و آ : - امراض اسهال ( 6 ) . ل و آ : ضعيف ( 7 ) . ل و آ : نبوده باشد ( 8 ) . ل و آ : نمىنمايد ( 9 ) . ل و آ : + قوى اصعب ( 10 ) . ل و آ : معمول دارند