باب نهم در دفع عادت افيون قال بقراط « قد اعتاده الانسان منذ زمان طويل فهو و ان كان احسّ او اضرّ ممّا لم يعتده فآذاه له اقل فقد ينبغى ان ينتقل الانسان الى ما لم يعتده بالتدريج » « 1 » . ما حصل كلام آن است كه غير صالح معتاد را ضرر كمتر است از بسيار صالح غير معتاد و چون غير صالح را البتّه ضررى لازم است انتقال از آن به صالح مىبايد كرد ( به تدريج ) « 2 » البتّه جهت آنكه استمرار غير صالح موجب ضرر كلّى است « 3 » ؛ جهت آنكه هر روز فى الجمله ضررى مىرساند و اگر چه اندك و غير محسوس باشد هرگاه روزهاى بسيار بگذرد و مضرّت‌هاى اندك لا محاله كلّى شود « 4 » بنابراين معتاد افيون را البتّه مىبايد ترك كرد « 5 » امّا ترك آن به يك دفعه مستلزم ضرر عظيم است حالا و ارتكاب ، مستلزم ضرر اندك مالا و ارتكاب آن اولى است از ترك بالكليّه ؛ جهت

--> ( 1 ) . ل و آ : ما قد انماده الانسان منذ زيان طويلا فهو ان كان حسن او ضر مما لم نعبده فازاه كه اقل تنبغى انتقل الانسان الى ما لم يعتده ( 2 ) . آ ( 3 ) . ل و آ : ما حصل اين كلام آن است كه چيز صالح معتاد در احتراز كمتر از بسيار صالح غير معتاد است و چون غير صالح را البتّه ضررى لازم است انتقال از آن به صالح به تدريج مىبايد البتّه استمرار غير صالح و موجب اخلاف ضرر كلى است ( 4 ) . ل و آ : + و ( 5 ) . ل و آ : ترك آن كند