عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى
48
رساله افيونيه ( فارسى )
محمّد زكريّا آورده كه دو درم و بالاتر از آن قاتل است و هركه آن را مىآشامد كزاز و سبات « 1 » او را عارض مىشود و بسيار است كه حكّهء عظيم در بدن او پيدا مىشود و از نكهت او بوى افيون آيد ، و بسيار باشد كه از تمام بدن او رايحهء او محسوس شود و گاهى كه بخارند بيشتر باشد « 2 » ، و گاه باشد كه چشم او فرو رود و زبانش منعقد شود و دست و پاى او سياه و تيره شود و ناخنها نيز باشد كه تيره گردد و عرق از بدن او روان شود و قريب به زمانى متشنّج شود اعضاى او ، و اخصّ علامات شرب افيون ، سبات بود و استشمام رايحهء افيون از بدن . ( و نيز در علاج آن بغدادى آنچه ديسقوريدوس آورده مىآورد ، به ورق با آب فوتنج يا آب خاكستر اگر آب دريا نباشد ) « 3 » و تكميد كنند بدن « 4 » او را به چربى « 5 » كه تقليل كند حكّهء او را و به آنچه حرارت و رطوبت را جمع كند به مثل حشايش رطبه و بعد از حمام و سكون اعراض ، امراق دسمه دهند با شراب كهنهء بسيار و فرفيون و آذريون ، و اين هر دو مصلح افيونند . حقير گويد كه ترياق مشهور افيون ، فلفل و جندبيدستر و حلتيث و ابهل نيز داخل كنند اجزا برابر به قدر بندقهء كبيره ، و فلفل سوده و جوشانيده با آب آن بخورند .
--> ( 1 ) . در حاشيه نسخهء الف كزاز ، مورمورك و سبات ، خواب سنگين معنى شده است . ( 2 ) . ل : - بيشتر باشد ( 3 ) . ل و آ ( 4 ) . ل و آ : جسد ( 5 ) . ل و آ : چيزى