عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى

207

رساله افيونيه ( فارسى )

اصطلاحات نجومى تثليث : به اصطلاح منجّمين واقع شدن ستاره‌اى است به چهارم برج كه ثلث فلك است از ستارهء ديگر و آن نظر سعد است . ( منتهى الارب ) تسديس : به اصطلاح تنجيم اگر ميان دو ستاره تفاوت به سه برج و يا يازده برج باشد ، چنان كه قمر در حمل باشد و مشترى در جوزا ، و يا آنكه قمر در جوزا باشد و مشترى در حمل و اين را تسديس از آن گويند كه ميان قمر و كوكب ديگر فاصله شصت درجه كه سدس فلك باشد واقع بود . ( آنندراج ) سعدين : زهره و مشترى . ( لغت نامهء دهخدا ) قمر در شرف : منجّمان احكامى براى سيّارات هفت‌گانه و رأس و ذنب ، جايگاه‌هايى را در نظر گرفته‌اند كه سيّارات در آن جايگاه‌ها صاحب عزّت و قوى فعل‌اند . محلّ شرف ماه در درجهء سوم ثور قرار دارد . برخى منجّمان تشرّف سيّاره را در برج ياد مىكنند و اين درجات را درجهء قوّت برج شرف مىنامند . ( المدخل الى علم احكام النجوم ، ص 63 ) مقارنه : اتّصال دو يا چند كوكب در يك درجه و يك دقيقه در يكى از برج‌هاى منطقه البروج از ديدگاه ناظر زمينى را قران يا مقارنه گويند . ( فرهنگ اصطلاحات نجومى ، ص 176 ) منزل : اگر محيط مدار ماه را به بيست و هشت بخش كنيم ، معلوم مىشود كه ماه هر روز كمتر از سيزده درجه از اين مدار را پشت سر مىگذارد . اندازه‌هاى نزديك به سيزده درجه را كه ماه در هر روز طى مىكند منازل قمر مىگويند . ( فرهنگ اصطلاحات نجومى ، ص 211 )