عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى
191
رساله افيونيه ( فارسى )
اعراض نفسانى : كيفياتى كه عارض نفس شود به تبع انفعالاتى كه او راست و آن شش حالت است ، غضب ، فزع ، فرح ، غم ، هم ، خجلت . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ، ج 2 ، ص 119 ) ، حالات روحى و روانى افيون محدّث : افيون پديد آمده و به وجود آمده در آخر كار . آماسيدن زبان : ورم كردن زبان . امتلاى دماغ : پرشدن خلطى در دماغ . امتناع تكلّم : جلوگيرى از سخن گفتن . امور عشره : اركان دهگانه . امور معاش : مسائل مربوط به زندگى و حيات . انحدار طعام : گذشتن غذا . ( لغت نامهء دهخدا ) . اندفاع اسهال : دفع كردن اسهال . بحة الصّوت : گرفتگى صدا و آواز . تحيّر طبع : آشفتگى طبع . ترهّل بدن : سستى بدن . تصفيهء بشره : صاف كردن پوست . تقليل فهم : كاهش قدرت درك و شعور . تقليل نسل : كاهش زاد و ولد . تقويت باه : افزايش توانايى و قدرت جماع . تليين بطن : نرم كردن و آزادى شكم ( ناظم الاطبّاء ) . تنفّر طبع : بيزارى و بىميلى طبع از چيزى . توحّش سودايى : وحشت و ترس و عدم انس به دليل غالب شدن خلط سودا . جيّد النفع : نفعى نيكو و خالص ، پرمنفعت . ( تكملة الاصناف ، ص 94 ) . حادّ الرّايحه : آنچه كه بوى تند دارد . حبّ وحدت : تمايل به تنها بودن و خلوت كردن . حدس صناعى : هنگامى كه پزشكى براساس صنعت و حرفهء پزشكى حدسى بزند كه شمّ پزشكى نيز معنى مىدهد . حظّ روح : لذت بردن و بهرهمندى روح و روان . خفّت نوم : سبك بودن خواب و خيلى زود از خواب پريدن .