عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى

175

رساله افيونيه ( فارسى )

بلاد : جمع بلد ، سرزمين‌ها . ( آنندراج ) بلّت : رطوبت بليد : كاهل ، سست . ( تكلمة الاصناف ، ص 34 ) بنياد كردن : كاشتن . ( برهان قاطع ) بوزه : شرابى است كه از آرد برنج و ارزن و جو سازند و در ماوراء النهر بسيار خورند . ( آنندراج ) بوزينه : ميمون . ( آنندراج ) بياض : سفيدى . ( آنندراج ) بيختن : غربال كردن . ( آنندراج ) پادزهر : ترياق ، هرچه رفع زهر كند . ( برهان قاطع ) تارك : ترك‌كننده ، رهاكننده . ( آنندراج ) تام : چيزى كه اجزاى آن كامل باشد ، تمام ، درست ، ضدّ ناقص . ( لغت نامهء دهخدا ) تبريد : سرد كردن ، خنك گردانيدن . ( منتهى الارب ) تبش : گرما و گرمى را گويند . ( آنندراج ) تبليد : سست و ناتوان كردن در كار . ( منتهى الارب ) تثاؤب : خميازه كشيدن . ( بحر الجواهر ) تثخين : سطبر و سخت گردانيدن . ( لغت نامهء دهخدا ) تثقيل : گران گردانيدن . ( منتهى الارب ) تجذير : بريدن و از بيخ كندن . ( لغت نامهء دهخدا ) تجفيف : خشكانيدن . ( آنندراج ) تحرّس : خويشتن را از چيزى نگه داشتن و خود را پاس داشتن از آن . ( منتهى الارب ) تحقين : تنقيه كردن . ( لغت نامهء دهخدا ) تحويل : كوچ كردن . ( آنندراج ) تخدير : سست گردانيدن عضوى ، بىحسّى و سستى اندام . ( ناظم الاطبّاء ) تخلخل : زياد شدن حجم بدون آن كه چيزى از خارج بر آن ضميمه شود و ضد آن تكاثف است . ( تعريفات ، جرجانى ، ص 38 ) تدهين : چرب كردن و روغن ماليدن . ( آنندراج ) ترقيق : ضد غليظ گردانيدن ، رقيق گردانيدن چيزى . ( منتهى الارب )