حرف التّاء تنبول : كه به هندوى بان گويند . گرم است در اوّل و خشك است در دويم ، و گويند سرد و خشك است در دويم ، و گويند سرد و خشك است در اوّل . بوى دهان خوش كند و اشتها آرد و باه را قوّت دهد و بيخ دندان محكم گرداند و شكم ببندد و نشاط تمام آورد ؛ و بدلش قرنفل خشك بود . ترمس : به پارسى باقلى مصرى گويند . بهترينش سفيد و فربه بزرگ بود . گرم است در اوّل و خشك است در دويم . چون كوفته و بيخته ، به عسل و سركه سرشته ، بر كلف و بهق طلا كنند ، سودمند آيد ؛ و چون به سركه آميخته ، بياشامند ، كرم معده را بكشد و صلابت سپرز را نفع دهد ؛ و چون زن به مرّ مكّى و عسل فرزجه ساخته ، بردارد ، حيض براند و بچه بيندازد ؛ و چون دواب را به طبخش بشويند ، جرب را از دواب قلع كند ؛ و شربتى از او سه درم است ، و بدلش به وزن آن شيح ارمنى است . تربد : به هندوى تسوت گويند . « 2 » بهترينش آن است كه مدوّر مضمغ و مجوّف باشد و در سودن سفيدتر گردد و زودتر كوفته شود ، و كهنه و باريك نباشد و به سطبرى ميان خنصر و بنصر بود ؛ و چون كوفته ، ببيزند ، هيچ ريشه نبايد . طبعش گرم و خشك است در سيوم . مسهل بلغم رقيق است و گويند مسهل اخلاط غليظه است ؛ و گفته‌اند كه مسهل اخلاط غليظه وقتى باشد كه او را به زنجبيل تقويت كنند . به مفلوج و به مصروع نفع دهد و سرفهء بلغمى را دفع كند ؛ و درد پشت را كه در وقت حيض آمدن حادث گردد ، سودمند آيد ؛ و شربتى از او نيم درم تا [ يك ] درم است و نزد بعضى دو درم تا سه درم است ؛ و بدلش نيم وزن آن غاريقون ، و دانگى و دانگ و نيم آن صبر است . ترنجبين : معتدل و مليّن است . تب‌هاى گرم و سرفه را نفع دهد و خشونت سينه را دفع كند و تشنگى بنشاند ؛ و شربتى از او ده درم تا بيست درم است . مضرّ است به سپرز ، و مصلحش تمر هندى ، و بدلش شير خشت است . تفّاح : به پارسى سيب گويند . آنچه شيرين بود ، گرم و تر است در اوّل ؛ و آنچه ترش باشد ، سرد و خشك است در دويم ؛ و آنچه مىخوش بود ، معتدل است در گرمى و سردى ؛ و تفّاح شيرين دل را قوّت دهد و روح

--> . بيش ، نامى هندى است . عيسى بن على سه نوع بر آن قايل شده و ديسكوريدوس پنج نوع : حددى ، شدهه ، برهممّن ، كلاكون ، هلهل . ( نك : تطبيق نام‌هاى كهن گياهان دارويى 1 / 92 ) ( 2 ) . تربد ، نامى فارسى است و هندى آن « تسوت » و « تاك پتروبداره » است . ( تطبيق نام‌هاى كهن گياهان دارويى 1 / 93 )