كه اعظم مقاصد طبى است . بدان‌كه صحت عبارت است از هيات بدنى كه به واسطهء آن افعال بدنى به سلامت باشد يعنى بر وضع طبيعى صادر تواند شدن . و مرض در مقابل اين بود . و حفظ صحت عبارت است از مدد دادن مر طبيعت و مزاج صحيح را به تدابير حكمى در استقرار آن هيات مذكوره تا حالت ناطبيعى بالنسبت اليه را قبول نكند به سهولت . و افتتاح اين باب تبركا و تعلما بفزايد فوايد كلمات و اشارت حضرت خداوندى ابوى شاهى خلدت بركات عناياته مىشود مد ظله العالى . قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : ( المعده بيت كل داء و الحميه راس كل دوا بدان اسعدك اللّه فى الدارين ) كه معده خانه علت‌ها بدان سبب است كه طعام‌هاى مختلف و آب‌هاى مختلف در وى هضم مىشود و طبائع مختلفه و كيفيت متضاده در وى جمع مىآيد و هضم مختلفات و جمع متضادات بر وى دشوار مىگردد و بدان سبب اكثر مردم را معده ضعيف و عليل باشد مگر كسانى را كه خوردنى كمتر يافته باشند و آنچه خورده باشند نيكو هضم شده باشد و هضم پسنديده عادت كرده باشند . اما هرچه هضم وى معده را عادت شود دشوار نباشد ، پس در معالجه جميع اعضا عادات را تقديم بايد كرد و چيزى كه در تندرستى عادت هضم نكرده باشد در بيمارى هضم نكند و حذر بايد از معالجه بدان . و اثر عادت به مرتبه‌اى است كه هركه زهر خوردن عادت كند زهر در بدن او فادزهر شود و انواع مرض‌ها به عادت زهر خوردن از وى دفع گردد كه غير زهر به هيچ دوايى دفع نتوان كرد . بدان‌كه هر غذا كه غليظتر باشد و جوهر وى متين‌تر ، خورنده و عادت‌كننده آن را عمر درازتر و مرض كمتر بود زيرا كه از قبول آثار ضد و تغيير بعيدتر باشد . و غذاى و شربت لطيف اگر چه زود هضم شود ، معده را ضعيف كند مثل كشتىگيرى كه با كودكان كشتى گيرد و كم‌زور شود و چوب‌بازى كه با كنده‌بازى بازد ، كم‌باز شود و سخت كمانى كه از نرم كشيدن و كاهلى نرم‌كش شود .