عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى
90
رساله بيخ چينى ( فارسى )
كه در مزاج او باشد و ممازج تمام اجزاى او باشد و دليل بر اين آن است كه سوراخ سوراخ مىشود و باندك زمانى متفتت مىگردد و چون اين رطوبت فضليه كثيفه كسر حرارت او فى الجمله مىكند قسمى كه اندك كهنه شده باشد آن را بهتر مىدانند بواسطهء آنكه تاثير او اقوا مىشود . فصل در منافع آن همهكس منافع او را در قروح آتشك كه به تنقيه و تطليه و سائر تدابير متعارفه مندفع نه شود مشاهده كردهاند و بعد از آنكه درين مرض كاهيده و زبون شده باشند بعد از خوردن اين بيخ به صحت و قوت اول رجوع مىكنند بلكه بسيار بهتر از ايام سابق مىشوند و سرخ و فربه و باصفا و تراوت مىشوند و در تعقدات و گرههائى صلب سوداوى فائده عظيم دارد و بطريقى كه آفتاب برف و يخ را مىگدازد اين بيخ اينها را مىگدازد و در داء الثعلب و داء الحيه نيز بسيار نافع است و اما نفع او به صعوبت پرهيز برابرى ندارد و محتمل است كه در ماليخوليا و جنون و ربعهائى كهنه نيز نافع باشد اگرچه در نسخهء خوردن آن بيخ و طريق آن نوشتهاند ، بمشاهده نرسيده و در برص سياه و بهق سياه بغايت مفيد است و در سرطان بواسطه آنكه مرض در كمال صعوبت است ، نادر انافع مىباشد - حكايت - عورتى را سرطان رحم بود در سن بيست سالگى تقريبا و بدين سبب عقيم بود - فرزندى نمىآمد و اگر حامله مىشد زود اسقاط مىكرد - و او را بعد از تنقيه بليغ بيخ چينى دادند مرض او بالكليه مرتفع شد و فرزندان متعدد آورد و بزرگ و كامل شدند - چند كس را ديدم كه سرطان رحم داشتند و حامل شدند و در وقت وضع بواسطهء آفت عضو و قوت دفع جنين وجع شديد طلق داشتند و مردند و بسيارى حامل نمىشدند و به حال ايشان اصلح مىبود اگر اين بيخ را