نيلوفر لينوفر خوانند و بسريانى كرنب الماء و بيونانى نيمقا و حب وى حب العروس خوانند و گويند خلاف است و نيكوترين نيلوفر بغدادى است كه گل وى آسمان‌گون بود و طبيعت آن سرد و تر است در دويم و سردى وى زياده از سردى بنفشه بود و سردى وى گويند در سيم بود و بيخ وى با آب بر بهق طلا كنند نافع بود و نيلوفر ورمهاى گرم را نافع بود و گل وى منوم بود و صداع گرم را سودمند بود و منع احتلام كند و شهوت باه را بشكند چون يك درم از وى با خشخاش بياشامند منى ببندد و چون در آب بجوشانند و بر سر ريزند حرارت را ساكن كند و نيلوفر چنان مضر نبود بمعده كه بنفشه و خوردن وى مضر بود بمثانه و مصلح وى نبات بود و بدل وى بنفشه يا ختمى سفيد و اصل نيلوفر هندى حكم هروج داشته باشد و نيلوفر از ادويه قلبى بود وقتىكه تعديل آن بزعفران و دارچينى كنند صاحب مخزن الادويه مىنويسد : نيلوفر بكسر نون و ضم لام معرب از نيلوپهل هندى است زيرا كه نيل به زبان هندى بمعنى آب و پهل بمعنى ثمر است و بيونانى نميقا و به عربى كرنب الماء و حب آن را حب العروس و به زبان بنكله سپلا و كوئين نامند و عربى آن را بمصر عرايس النيل گويند ابو ريحان مىنويسد : نيلوفر بلغت سريانى نيلوفرا گويند و بپارسى نيلوپر و بعضى نيلوپرك گويند لاتين NYMPHAEA ALBA فرانسه GRAND NENUPHAR انگليسى WATER LILY نيلج عصاره نيل است نيمقا نيلوفر است و گفته شد نيشوق ادرك است و گفته شد نيل حشيشى است عصاره وى را نيلج خوانند و شجر وى را عطلم خوانند و نيكوترين وى ورق سبز وى بود كه بسرخى مايل بود و طبيعت آن گرم بود در اول و خشك بود در دويم و گويند سرد است در اول و گويند سرد است باعتدال و متوسط بود ميان ترى و خشكى و قابض بود و منع نفث دم كند و كلف و بهق را زايل كند و داءالثعلب و سوختگى آتش را نافع بود و جراحات بد كه در اعضاى صلب بود و ريشهاى عفن را سودمند بود و سرفه سخت كودكان را كه قى كنند نافع بود و عصاره وى نيز همچنين بود و اسحق گويد مستسقى چون بياشامد سود دهد با فلوس خيارشنبر و اگر عصاره وى به سركه حل كنند و بر ريش سر مالند نافع بود و اگر ادمان كنند بر خنازير منفجر ضماد كردن باقى صلابت آن بگدازاند و نيكو گرداند و اسحق بن عمران گويد بدل نيلج به وزن آن آرد جو و دانك آن ماميثا بود و الله اعلم صاحب صيدنه مىنويسد : ابو حنيفه دينورى گويد عظلم نبات دشتى است و بلون سرخ بود و چون عصاره او را خشك كنند نيل شود و نبات او را سدوس گويند لاتين PIGMENTUM INDICUM فرانسه INDIGO انگليسى INDIGO - BLUE